Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta yay\u0131nlanmaya ba\u015flayan \u201cMuhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l\u201d dizisi, ak\u0131ll\u0131 bir piar y\u00f6netimiyle m\u00fcthi\u015f bir reklam yapt\u0131. Yay\u0131na girmeden fragmanlar\u0131yla tart\u0131\u015fma yaratan dizi, ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine \u00f6yle pek b\u00fcy\u00fck bir reyting yapmad\u0131. Tam tersine, totalde \u201c\u00c7ocuklar Duymas\u0131n\u201d dizisinin gerisinde kald\u0131.<\/p>\n
\u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde, totalde de b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama yaparsa \u015fa\u015f\u0131rmamak laz\u0131m. Bir televizyon dizisinin ele\u015ftirilmesi son derece do\u011fal bir durumdur. Buradaki tek k\u0131stas, ele\u015ftiri tarz\u0131 ve ele\u015ftirinin dozudur.
\nDiziyi ele\u015ftiren \u00e7evrenin daha \u00e7ok muhafazakar ve milliyet\u00e7i kesime mensup olmalar\u0131 \u00e7ok do\u011fal. Y\u0131llarca \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir tarih okuyan, milli ve manevi de\u011ferlerine s\u00fcrekli s\u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyarak ve g\u00f6rerek yeti\u015fen bu nesil,bu g\u00fcn eline ge\u00e7irdi\u011fi g\u00fc\u00e7le adeta ge\u00e7mi\u015ften intikam almaktad\u0131r.
\n\u00c7ok basit bir mant\u0131k geli\u015ftiren \u201cOnlar bu insanlara s\u00f6v\u00fcyorsa, ben de bunlar\u0131 mutlaka savunmal\u0131y\u0131m\u201d refleksiyle hareket edenler acaba do\u011fru mu yap\u0131yorlar. Bu sorunun cevab\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve cevaplanmas\u0131 gerekir. Osmanl\u0131 konusunda muhafazakar kesimin de yeni tan\u0131mlamalar yapmas\u0131 gere\u011fine inan\u0131yorum.
\nAff\u0131n\u0131za s\u0131\u011f\u0131narak, Edebiyat Fak\u00fcltesindeT\u00fcrk Dili ve Tarih b\u00f6l\u00fcmlerinden e\u015fit sertifikalarla mezun olan biri olarak, tarih konusunda da kendimi s\u00f6z s\u00f6ylemeye yetkili g\u00f6r\u00fcyorum. Rahmetli \u0130brahim Kafeso\u011flu ve Bekir K\u00fct\u00fcko\u011flu hocalar\u0131n talebesi olarak bizim de elbet s\u00f6yleyeceklerimiz var.
\nOsmanl\u0131 bizim ge\u00e7mi\u015fimizdir. 1923 y\u0131l\u0131nda kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, kayalar\u0131n aras\u0131nda ye\u015feren bir ot de\u011fildir. Y\u0131llarca 1923 y\u0131l\u0131n\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcp, k\u00f6ks\u00fcz bir millet yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, bu topluma en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapm\u0131\u015flard\u0131r. Cumhuriyetin ilk kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda, belki de ge\u00e7erli sebeplerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen Osmanl\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, zamanla bir teze d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tez haline gelen bu d\u00fc\u015fmanl\u0131k zamanla anti tezini yaratm\u0131\u015ft\u0131r.
\nTez ve anti tez tart\u0131\u015fmalar\u0131nda, orta yol yoktur. Birinin ak dedi\u011fi, di\u011feri i\u00e7in karad\u0131r. Osmanl\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fclenmesi ve yerden yere vurulmas\u0131 hareketi kar\u015f\u0131s\u0131nda olanlar,tam tersi bir davran\u0131\u015f geli\u015ftirerek, Osmanl\u0131\u2019y\u0131 kutsama yoluna girmi\u015flerdir.<\/p>\n
Kanuni ile ilgili bir film ya da dizi, her y\u00f6netmenin hayalinden ge\u00e7ebilir. <\/p>\n
Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l dizisini ele\u015ftiren ve tepki koyanlar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131, yukar\u0131da izah etti\u011fimiz bir k\u00fclt\u00fcrel alt yap\u0131n\u0131n sonucudur. Onlar\u0131n kafalar\u0131nda yer eden Kanuni imaj\u0131na ters her hareket, ya da film karesi mutlaka tepkiyle kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Kutsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z de\u011fer, kesinlikle m\u00fckemmel olmak durumundad\u0131r. Fark\u0131nda olmadan onu insan \u00fcst\u00fc bir varl\u0131k haline getirirsiniz. Kanuni gibi Osmanl\u0131 tarihinde \u201cMuhte\u015fem\u201dlakab\u0131yla tan\u0131nan bir sultan ile ilgili \u00e7evirece\u011finiz hi\u00e7bir film ya da dizi, kendisini ele\u015ftiri oklar\u0131ndan kurtaramayacakt\u0131r. D\u00fcnyada en uzun saltanat s\u00fcren hanedanlar aras\u0131nda yer alan Osmanl\u0131, saltanat ve hanedanl\u0131k gelene\u011finin b\u00fct\u00fcn zaaflar\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131mak zorundad\u0131r. Bir devre damgas\u0131n\u0131 vuran g\u00fc\u00e7l\u00fc padi\u015fahlar\u0131n yan\u0131nda, hasta, vehimli ve \u015fizofren padi\u015fahlar\u0131n da saltanat\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nMuhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l dizisinin kahraman\u0131 Kanuni Sultan S\u00fcleyman, sinema filmi ve televizyon dizisi i\u00e7in bi\u00e7ilmi\u015f bir kaftand\u0131r. 46 y\u0131ll\u0131k saltanat\u0131, do\u011fu ve bat\u0131ya yapt\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z seferler, kazand\u0131\u011f\u0131 zaferler ve H\u00fcrrem Sultan\u2019a duydu\u011fu a\u015fk sebebi ile tarihe damga vuran renkli bir ki\u015filiktir Kanuni . B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ayn\u0131 zamanda Kanuni Sultan S\u00fcleyman, etten ve kemikten ibaret olan bir be\u015ferdir.
\nMuhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l gibi bir dizide Kanuni\u2019yi anlatman\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Karada ve denizlerde say\u0131s\u0131z zaferlere imza atan Sultan\u0131n, Rodos fethini ya da Moha\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n dizide canland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 bekleyemezsiniz. Dizi tekni\u011fi itibariyle daha \u00e7ok saray i\u00e7i ya\u015fam ve entrikalar\u0131n konu edilmesinden daha do\u011fal ne olabilir.
\nBu diziye benim de ele\u015ftirilerim var; ancak benim ele\u015ftirilerim ile kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lan ele\u015ftiriler \u00e7ok farkl\u0131. \u00c7ok fazla i\u00e7inde olmasam bile, senaryo tekni\u011fi gere\u011fi baz\u0131 edebi eserlerin nas\u0131l de\u011fi\u015ftirildi\u011fini, nas\u0131l farkl\u0131 yorumland\u0131\u011f\u0131n\u0131; edebi eserlerin sinema ya da televizyona nas\u0131l uyarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hep birlikte g\u00f6rd\u00fck.
\nBir edebiyat \u00f6\u011fretmeni olarak ge\u00e7mi\u015fte okudu\u011fum, T\u00fcrk klasik romanlar\u0131 diye niteleyebilece\u011fimiz, A\u015fk-\u0131 Memnu, Yaprak D\u00f6k\u00fcm\u00fc, \u00c7al\u0131 Ku\u015fu, K\u0131r\u0131k Hayatlar, \u00dc\u00e7 \u0130stanbul ve akl\u0131ma gelmeyen daha bir \u00e7ok roman\u0131n, senaryola\u015ft\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131na yak\u0131ndan \u015fahit oldum. En ba\u015fta, bu romanlar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p modernize edildi\u011fine hep birlikte \u015fahit olmad\u0131k m\u0131?<\/p>\n
Bu t\u00fcr dizilerin \u00e7ekilmesi ve artmas\u0131, tarihe olan ilginin \u00e7o\u011falmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir vesile olabilir. <\/p>\n
Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l , sonu\u00e7ta bir belgesel de\u011fil, kurgudur. Kanuni, Senarist ve y\u00f6netmenin ortakla\u015fa olu\u015fturduklar\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yorumlanmaktad\u0131r. Kanuni\u2019nin hayat\u0131nda \u00e7ok \u00f6zel bir yer tutan, padi\u015faha nikah k\u0131yd\u0131ran cariye olarak \u00fcn yapan H\u00fcrrem Sultan\u2019\u0131 bu dizide es ge\u00e7ebilir misiniz. Ukrayna\u2019dan ba\u015flay\u0131p Osmanl\u0131 saray\u0131na uzanan bir macera sonucunda, Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n tek hakimi haline gelen bu kad\u0131nla, Kanuni aras\u0131nda ya\u015fanan ili\u015fkinin senaryoda a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131mas\u0131, sizce \u00e7ok anormal bir durum mudur.
\nBu t\u00fcr dizilerin \u00e7ekilmesini ben \u015fahsen tarih bilincinin yeniden uyanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli buluyorum. Tarih pozitif ilimler gibi kesin sonu\u00e7lar i\u00e7ermese de, sosyal bilimler aras\u0131nda yerini al\u0131r. Tarih sosyal bir ilim olarak, kesin sonu\u00e7lar\u0131 ve do\u011frular\u0131 olmakla birlikte,bir di\u011fer y\u00f6n\u00fcyle de yoruma a\u00e7\u0131kt\u0131r. Zaman zaman olaylar\u0131 ve ki\u015fileri de\u011ferlendirme noktas\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fan g\u00f6r\u00fc\u015flerle s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz.
\nKanuni gibi 46 y\u0131l tahtta kalm\u0131\u015f bir padi\u015fah ile ilgili say\u0131s\u0131z vesika mevcuttur. Yaz\u0131n\u0131n, k\u00fclt\u00fcr ve sanat hayat\u0131n\u0131n zirvede oldu\u011fu bir d\u00f6nemde ya\u015fayan Kanuni ile ilgili, birbiriyle \u00e7eli\u015fen bir \u00e7ok olaya \u015fahit olabilirsiniz. Adalete verdi\u011fi \u00f6nem dolay\u0131s\u0131yla Kanuni ad\u0131n\u0131 alan padi\u015fah\u0131n, say\u0131s\u0131z adalet \u00f6rneklerinin yan\u0131 s\u0131ra, yapt\u0131\u011f\u0131 adaletsizliklerle de kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Bu durum Kanuninin be\u015fer \u00f6zelli\u011fini g\u00f6sterir.
\nB\u00fct\u00fcn cihan\u0131 tir tir titreten Kanuni\u2019nin H\u00fcrrem Sultan\u2019a duydu\u011fu zaaf\u0131 b\u00fct\u00fcn tarih\u00e7iler ortak olarak kaydederler. Kendi do\u011furdu\u011fu \u015eehzade Bayezit\u2019i tahta \u00e7\u0131karmak i\u00e7in H\u00fcrrem Sultan\u2019\u0131n, \u00e7evirdi\u011fi entrikalarla Veliaht \u015eehzade Mustafa\u2019n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131nda, ferman\u0131 imzalayan Sultan\u0131 tamamen g\u00fcnahs\u0131z olarak g\u00f6rebilir misiniz?
\nB\u00fct\u00fcn planlar\u0131n\u0131 o\u011flu Bayezit\u2019in veliahtl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kuran H\u00fcrrem\u2019in, bo\u011fdurdu\u011fu Mustafa\u2019n\u0131n yerine ge\u00e7irmek istedi\u011fi o\u011flunun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ve tahta \u00e7\u0131kamay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6remeden, sultandan daha \u00f6nce \u00f6lmesi, bu dizinin ba\u015fat karakteri olarak H\u00fcrrem\u2019in \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Kanaatimce Kanuni dizisini reytinglerde \u00fcst s\u0131raya ta\u015f\u0131yacak en \u00f6nemli unsur H\u00fcrrem karakteridir. Bu karakter \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rken harem hayat\u0131n\u0131n irdelenmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.
\nBurada dikkat edilmesi gereken husus, Harem konusunun dikkatlice i\u015flenmesidir. Harem sonu\u00e7ta bir okuldur. Saray b\u00fcnyesinde erkek b\u00fcrokratlar\u0131n yeti\u015fti\u011fi Enderun neyse, Harem de b\u00fcrokrat e\u015flerinin yeti\u015fti\u011fi bir okuldur. Haremde bulunan y\u00fczlerce cariye aras\u0131nda Padi\u015fah\u0131 bir kez bile g\u00f6rmeden buradan ayr\u0131lan say\u0131s\u0131z cariye vard\u0131r. Haremin cinsel fantezilerin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi bir yer olarak alg\u0131lanmas\u0131 Osmanl\u0131 tarihine yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck sayg\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131r. Yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan, ger\u00e7ekle hi\u00e7bir alakas\u0131 olmayan Harem s\u00f6ylemlerinin pe\u015fine tak\u0131lma yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na da d\u00fc\u015fmemeliyiz.<\/p>\n
Bu dizide ba\u015frol oynayan Halit Ergen\u00e7, kanaatince bu role oturmam\u0131\u015ft\u0131r <\/p>\n
Bunu s\u00f6ylerken,Padi\u015fahlar\u0131n da haremdeki cariyeler aras\u0131ndan se\u00e7tikleri g\u00f6zdeler ile, zaman zaman g\u00f6n\u00fcl e\u011flendirdiklerini de g\u00f6zden uzak tutmamal\u0131y\u0131z. Muhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l dizisinin bir kurgu oldu\u011funu asla ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z.
\nBen dizinin konusundan ziyade, dizinin ba\u015f rol oyuncusu \u00fczerinde baz\u0131 \u015feyler s\u00f6ylemek istiyorum. Halit Ergen\u00e7, benim tarihte okudu\u011fum Kanuni tipine belki de en ayk\u0131r\u0131 bir tip. Kanuni bilinen kadar\u0131yla ortalama boyun olduk\u00e7a \u00fczeride bir boya sahiptir. Bu da yakla\u015f\u0131k olarak en az 185 cm den daha az de\u011fildir. C\u00fcsse olarak da olduk\u00e7a iridir.
\nKanuni 1520 y\u0131l\u0131nda tahta \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda 25 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. H\u00fcrrem Sultan da ayn\u0131 tarihte Tatarlar taraf\u0131ndan 14 ya\u015f\u0131nda ka\u00e7\u0131r\u0131larak esir edilmi\u015fti. H\u00fcrrem\u2019in Osmanl\u0131 saray\u0131na geli\u015fi tahmini olarak 1521 ya da en fazla 1522 olabilir. Yani Kanuni ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda Padi\u015fah en fazla 27, H\u00fcrrem ise 16 ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Peki,ben size soruyorum en az k\u0131rk ya\u015f\u0131nda olan Halit Ergen\u00e7\u2019in ,Kanuninin gen\u00e7li\u011fini bu haliyle oynamas\u0131 sizce uygun mudur? Ayn\u0131 \u015fey H\u00fcrrem i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Sizce H\u00fcrrem dizide 16 ya\u015f\u0131nda m\u0131d\u0131r?
\nDizinin tarih dan\u0131\u015fman\u0131 olarak ad\u0131 ge\u00e7en Erhan Afyoncu, senaryo konusunda pek etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece baz\u0131 diyaloglar ve davran\u0131\u015flar konusunda kendisine dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla karakterler ve kurgu ile ilgili kendisinin bir dahli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir.
\nMuhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l dizisi, kost\u00fcm\u00fcyle dekoruyla, olduk\u00e7a pahal\u0131 bir yap\u0131m olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Senarist ve y\u00f6netmenler reyting kayg\u0131s\u0131yla bu diziyi \u015firazesinden \u00e7\u0131kar\u0131rlarsa yaz\u0131k ederler derim. Ben hi\u00e7bir \u015fekilde dizilerin sans\u00fcrlenmesi ve yasaklanmas\u0131ndan yana de\u011filim.Yeter ki toplum ahlak\u0131n\u0131, milli \u00e7\u0131karlar\u0131 zedeleyici \u00f6zellikler ta\u015f\u0131mas\u0131n.
\nBu dizinin yap\u0131mc\u0131 ve senaristlerine b\u00fcy\u00fck sorumluluk d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u0130\u015fledikleri konu hassas bir konudur. Dan\u0131\u015fman olarak ilan ettikleri Say\u0131n Erhan Afyoncu\u2019yu daha etkin olarak kullanmak durumundad\u0131rlar. O kadar paraya k\u0131yarak b\u00fcy\u00fck bir b\u00fct\u00e7e olu\u015fturanlar ,yine paraya k\u0131yarak Afyoncu ile birlikte \u00e7al\u0131\u015facak, senaryo ekibiyle entegre, bir tarih dan\u0131\u015fmanlar\u0131 kurulunu i\u015fler halde kullanmal\u0131d\u0131rlar.
\nSonu\u00e7 olarak \u015funu s\u00f6yleyebilirim. Bu dizi belki de tarihi yap\u0131mlara yat\u0131r\u0131m yapmak isteyenlerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r. Bildi\u011fimiz kadar\u0131yla Say\u0131n Murat Bardak\u00e7\u0131\u2019n\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131 Sultan II. Abd\u00fclhamit dizisi de yak\u0131nda motor diyecek.
\nMuhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l, b\u00fct\u00fcn eksiklerine ra\u011fmen yine de bir ba\u015flang\u0131\u00e7. Yenilerinin de gelmesi dile\u011fiyle. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta yay\u0131nlanmaya ba\u015flayan \u201cMuhte\u015fem Y\u00fczy\u0131l\u201d dizisi, ak\u0131ll\u0131 bir piar y\u00f6netimiyle m\u00fcthi\u015f bir reklam yapt\u0131. Yay\u0131na girmeden fragmanlar\u0131yla tart\u0131\u015fma yaratan dizi, ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine \u00f6yle pek b\u00fcy\u00fck bir reyting yapmad\u0131. Tam tersine, totalde \u201c\u00c7ocuklar Duymas\u0131n\u201d dizisinin gerisinde kald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=125"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions\/126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}