\u0130ki haftad\u0131r yurt d\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131m. Kuzey Kafkasya\u2019ya akraba ziyaretinde bulundum. Dedemin do\u011fdu\u011fu topraklar\u0131, atalar\u0131m\u0131n k\u00f6y\u00fcn\u00fc, akrabalar\u0131m\u0131 g\u00f6rerek onlarla bol bol hasret giderme imkan\u0131 buldum.<\/p>\n
Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 1991 y\u0131l\u0131ndan, 1999 y\u0131l\u0131na kadar her y\u0131l, bazen birka\u00e7 defa olmak \u00fczere, s\u0131k s\u0131k Kafkasya\u2019ya gittim. \u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131n\u0131n patlak vermesinden sonra, Rusya\u2019ya vize alamad\u0131m. Bana hi\u00e7bir gerek\u00e7e de g\u00f6sterilmedi. Ben kendim bunun sebebini zaten biliyordum. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kurulan Kafkas-\u00c7e\u00e7en Dayan\u0131\u015fma Komitesi\u2019nde vazife almam, Rus ordusunun \u00c7e\u00e7enistan\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 katliamlar\u0131 s\u0131k s\u0131k dile getirmem, vize almama engel \u00e7\u0131kar\u0131yordu.
\n<\/p>\n
Aradan 12 y\u0131l ge\u00e7ti. T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131nda vizesiz seyahat ba\u015flad\u0131. Rusya Federasyonu vatanda\u015f\u0131 bir akrabam\u0131n, \u00fclkeye giri\u015fimde bir engel bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi \u00fczerine yolculu\u011fa karar verdim. Yolculuk ger\u00e7ekten de \u00e7ok kolay oldu. Sabiha G\u00f6k\u00e7en Hava Liman\u0131ndan kalkan Pegasus Hava Yollar\u0131 u\u00e7a\u011f\u0131, beni bir bu\u00e7uk saat sonra RF Krasnodar Hava Liman\u0131na ula\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemek gerekirse Rusya Federasyonu\u2019nu \u00e7ok de\u011fi\u015fmi\u015f buldum. O, eski Kom\u00fcnist d\u00f6nemin kal\u0131nt\u0131s\u0131 as\u0131k suratl\u0131 memurlar girmi\u015f, yerlerine daha g\u00fcle\u00e7 insanlar ge\u00e7mi\u015fti. U\u00e7aktan iner inmez, pasaport kontrol\u00fcne girdik. Burada k\u00fc\u00e7\u00fck bir olumsuzluk ya\u015fad\u0131k.<\/p>\n
Pasaport kontrol\u00fcnden \u00f6nce, \u00fclkeye girmeden bir form doldurulmas\u0131 gerekiyordu. G\u00f6revli bir memur, bir miktar formu eliyle havaya f\u0131rlatt\u0131. Ne oldu\u011funu anlamadan, ani bir refleksle \u00fc\u00e7 tane birden yakalad\u0131m. Yere d\u00fc\u015fen ka\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019den giden yolcular birbirini ezerek kap\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n
Kapt\u0131\u011f\u0131m ka\u011f\u0131tlardan birini, u\u00e7akta tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n Denizli\u2019li bir \u00c7erkes hem\u015fehrime verdim. Di\u011ferini de benden form isteyen Krasnodar\u2019da \u00e7al\u0131\u015fan bir T\u00fcrk m\u00fchendise verdim. Bu m\u00fchendis karde\u015fimiz sayesinde, Rus\u00e7a olan formlar\u0131 kolayca doldurduk. Pasaport kontrol\u00fcne y\u00f6neldik.<\/p>\n
\u0130\u015fin komik taraf\u0131, da\u011f\u0131t\u0131lan form T\u00fcrk yolculara yetmemi\u015fti. Formlar\u0131 havaya f\u0131rlatan g\u00f6revli de ortada yoktu. Yakla\u015f\u0131k on civar\u0131nda T\u00fcrk yolcu, fellik fellik form ar\u0131yordu. Adam ortal\u0131kta yoktu. \u00c7aresiz yolcular\u0131n imdad\u0131na tecr\u00fcbeli eski T\u00fcrk yolcular, Krasnodarda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler yeti\u015ftiler.<\/p>\n
Krasnodar\u2019\u0131 12 y\u0131l sonra tan\u0131yamad\u0131m, \u00e7ok geli\u015fmi\u015f buldum.<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lan onlar bu konuda tecr\u00fcbeliydiler. Her ihtimale kar\u015f\u0131 ceplerinde, bu giri\u015f formlar\u0131ndan yedek bulunduruyorlard\u0131. Bir yolcu \u201cbu form y\u00fcz\u00fcnden burada yar\u0131m saat beklemi\u015ftim, herkes \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra adam\u0131 bulup form alm\u0131\u015ft\u0131m\u201d dedi. Herkes cebindeki yedek formlar\u0131 \u00e7\u0131kararak, problemi bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturdular. O kadar\u0131 da nazar boncu\u011fu olsun diyerek, vizesiz olarak Rusya Federasyonu\u2019na merhaba dedim.<\/p>\n
\u0130lk intibalar\u0131m \u00e7ok olumluydu. Ben g\u00f6rmeyeli, bir eyalet stat\u00fcs\u00fcnde olan Krasnodar \u00e7ok geli\u015fmi\u015fti. Tan\u0131yamad\u0131m dersem yalan olmaz. Kapitalizmin yans\u0131mas\u0131 dev reklam panolar\u0131, \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, caddelere s\u0131\u011fmayan ve t\u0131kanan trafik, T\u00fcrkiye\u2019de bile g\u00f6rmeye al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z l\u00fcks ara\u00e7lar\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, ilk dikkatimi \u00e7ekenlerdi. 1999 y\u0131l\u0131nda ak\u015fam saat 21.00\u2019de bombo\u015f olan caddelerde, 2011 y\u0131l\u0131nda gece yar\u0131s\u0131 00.30\u2019da m\u00fcthi\u015f bir trafik vard\u0131.<\/p>\n
Do\u011fal gaz ve elektri\u011fin pahal\u0131 olmas\u0131n\u0131 Rus insan\u0131 kolay anlayam\u0131yor.<\/p>\n
Bir gece kald\u0131\u011f\u0131m Krasnodar\u2019dan ayr\u0131larak, dede vatan\u0131m Ad\u0131gey Cumhuriyetine hareket ettim. Ad\u0131gey, Rusya Federasyonu\u2019nu olu\u015fturan 21 cumhuriyetten, hem n\u00fcfus, hem de y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olarak en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc idi. Buna mukabil topraklar\u0131, belki de Rusya Federasyonu\u2019nun en verimli topraklar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yordu.<\/p>\n
Ad\u0131gey s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7ince, kat\u0131 ger\u00e7eklerle y\u00fcz y\u00fcze kald\u0131m. Ad\u0131gey 12 y\u0131l \u00f6ncesinde benim b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m yerde kalm\u0131\u015ft\u0131. Hatta belki de biraz daha geri gitmi\u015fti. Krasnodar\u2019a sadece 100 km mesafede bulunan ba\u015fkent Maykop yerinde say\u0131yordu. Y\u00fcz kilometre mesafede hayat bu kadar m\u0131 farkl\u0131 olur. \u0130nsan bu soruyu sormadan edemiyor.<\/p>\n
12 y\u0131l aradan sonra geldi\u011fim ata topraklar\u0131nda, d\u00fcnyaya veda eden akrabalar\u0131m\u0131n ailelerine, ge\u00e7 de olsa taziye ziyaretlerinde bulundum. Daha \u00f6nceleri benimle iki kez babas\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011fu topraklar\u0131 ziyaret eden, 2007 y\u0131l\u0131nda aram\u0131zdan ayr\u0131lan babam da art\u0131k yoktu. Ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnleri bu\u011fulu g\u00f6zlerle yad ederek hasretle kucakla\u015ft\u0131k.<\/p>\n
K\u00f6yler, s\u00f6ylemek gerekirse, tam manas\u0131yla ac\u0131nacak haldeydiler. Kafkasya\u2019da k\u00f6yler genellikle en az \u00fc\u00e7 y\u00fcz hane civar\u0131nda . Her k\u00f6yde en az 50 adet, bo\u015f ve \u00e7\u00f6kmeye y\u00fcz tutmu\u015f ev ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Son derece verimli topraklara sahip olan k\u00f6yler, neredeyse bo\u015falm\u0131\u015f. Tar\u0131m ve sebze yeti\u015ftiricili\u011fi Rusya\u2019da da para kazand\u0131rm\u0131yor. Bu y\u00fczden can\u0131m araziler ekilmeden bombo\u015f duruyor.<\/p>\n
Eskiden, elektrik ve do\u011fal gaz\u0131 neredeyse bedava kullanmaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f k\u00f6yl\u00fcler, bu g\u00fcn art\u0131k \u00f6deme zorlu\u011fu \u00e7ekiyorlar. D\u00fcnyaya bol miktarda satt\u0131klar\u0131 bu \u00fcr\u00fcnlere, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir \u00fccret \u00f6deyen insanlar bunu bir t\u00fcrl\u00fc kabullenemiyorlar.<\/p>\n
\u201c\u00d6zel m\u00fclkiyetin Rusya\u2019daki ge\u00e7mi\u015fi 20 seneyi bulmad\u0131\u201d diyor, bir tan\u0131d\u0131k. \u201cD\u00fcnyan\u0131n en zengin 100 insan\u0131 aras\u0131nda 15\u2019ten fazla Rus var\u201d diye ilave ediyor.<\/p>\n
Bana d\u00f6nerek soruyor.
\n-T\u00fcrkiye\u2019de ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u00f6zel m\u00fclkiyet var?
\nBen \u00f6nce soruyu anlamakta zorlan\u0131yorum. Sonra kar\u015f\u0131mdaki ki\u015finin ge\u00e7mi\u015fte kom\u00fcnist bir rejimde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. <\/p>\n
-Bizde hep \u00f6zel m\u00fclkiyet vard\u0131. Eski Osmanl\u0131\u2019da, farkl\u0131 da olsa hep \u00f6zel m\u00fclkiyet vard\u0131. Cumhuriyet d\u00f6nemini ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak al\u0131rsak, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 90 y\u0131ld\u0131r \u00f6zel m\u00fclkiyet var.<\/p>\n
– Peki sizde ilk 100 s\u0131ralamas\u0131na giren ka\u00e7 zengin var.
\nBen ge\u00e7ekten de b\u00f6yle bir ara\u015ft\u0131rma i\u00e7inde olmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, nas\u0131l cevap verece\u011fimi bilemedim. Parmaklar\u0131mla saymaya ba\u015flad\u0131m. Ko\u00e7, Sabanc\u0131, Karamehmet vs.vs\u2026 Tahmini olarak i\u00e7imden ilk 100 i\u00e7inde yer alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm birka\u00e7 isim sayd\u0131m. On ki\u015fiye ula\u015famad\u0131m.<\/p>\n
Bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya karar verinceye kadar, inan\u0131n ilk 100 aras\u0131nda ka\u00e7 T\u00fcrk oldu\u011funu bilmiyordum. \u0130nternette bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131nca, bu konudaki cehaletimden utand\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n en zengin y\u00fcz ki\u015fisi aras\u0131nda hi\u00e7 T\u00fcrk yoktu. En \u00fcst s\u0131radaki T\u00fcrk, M.Emin Karamehmet ancak 268. S\u0131rada yer bulabilmi\u015fti. Ben ilk y\u00fcz s\u0131ralamas\u0131na on ki\u015fi sokmaya \u00e7abalarken, ilk be\u015f y\u00fcz i\u00e7inde ancak be\u015f ki\u015finin var oldu\u011funu g\u00f6rerek cehaletime bir kez daha \u015fa\u015ft\u0131m.<\/p>\n
\u0130nsanlar \u00e7ocuklar\u0131na iyi bir gelecek haz\u0131rlamak i\u00e7in sporu halen bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Rusya gibi bir \u00fclkede, 20 y\u0131lda servetini d\u00fcnyan\u0131n en zengin y\u00fcz insan\u0131 aras\u0131na girecek kadar artt\u0131ran insanlar\u0131n bu kadar fazla olmas\u0131, gelir adaletsizli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. <\/p>\n
\u00dclkemizde s\u0131k s\u0131k ele\u015ftirdi\u011fimiz gelir adaletsizli\u011fini, Rusya\u2019y\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, \u201cg\u00f6z\u00fcn\u00fc seveyim \u00fclkemizin\u201d diyesi geliyor insan\u0131n. Rusya ger\u00e7ekten de bir tezatlar \u00fclkesi. Son derece a\u011f\u0131r ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na sahip bu \u00fclkenin, dar gelirli olarak nitelenebilecek ailelerin evlerinde piyanonun bulunmas\u0131 bana en ilgin\u00e7 gelen manzaralar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
\u0130nsanlar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 sefaletten kurtarmak, daha iyi bir gelecek kurmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, eskiden oldu\u011fu gibi sporu bir ara\u00e7 olarak g\u00f6rmeye devam ediyorlar. Her biri bir Anna Kornikova ya da Maria Sharapova olmak i\u00e7in \u00e7aba sarf ediyorlar. Zengin sporu olarak ad\u0131 ge\u00e7en tenisin, bu derece yayg\u0131n olmas\u0131n\u0131n ba\u015fka izah\u0131n\u0131 bulamad\u0131m.<\/p>\n
Her konu\u015ftu\u011fum insan, Rusya\u2019n\u0131n \u00e7ok zengin bir \u00fclke oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ard\u0131ndan da ilave ediyor \u201cbu zenginli\u011fi ba\u015fta bulunanlar kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in pe\u015fke\u015f \u00e7ekiyorlar.\u201d Bu herkesin ortak s\u00f6ylemi. Putin\u2019in bir diktat\u00f6r oldu\u011fu konusunda insanlar hemfikir.<\/p>\n
Medvedev ile Putin\u2019in bir iktidar kavgas\u0131 i\u00e7ine girip girmeyeceklerini soruyorum. \u201cKesinlikle b\u00f6yle bir \u015fey olmaz . Medvedev Putin\u2019in bir kuklas\u0131, onun emirleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yapamaz\u201d diyorlar.<\/p>\n
Gezdi\u011fim her yerde, insanlar\u0131n T\u00fcrkiye ad\u0131n\u0131 duyunca g\u00f6zlerinin parlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. B\u00fct\u00fcn ekonomik olumsuzluklara kar\u015f\u0131n, Antalya\u2019ya tatil i\u00e7in giden \u00e7ok say\u0131da insanla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6rerek hayret ediyorum. Bu konuda da T\u00fcrk turizm operat\u00f6rlerinin ba\u015far\u0131s\u0131 devreye giriyor.<\/p>\n
U\u00e7u\u015f ve her \u015fey dahil , bir haftal\u0131k uygun paket programlar sayesinde milyonlarca Rus turist Antalya\u2019da tatil yap\u0131yor. Baz\u0131 aileler yard\u0131mla\u015farak bu tura kat\u0131l\u0131yorlar. Bir y\u0131l, s\u0131rf bu tatil i\u00e7in para biriktiren insanlar ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131 Rus insan\u0131, 20 y\u0131lda t\u00fcketim ekonomisine \u00e7ok \u00e7abuk adapte oldu. Maneviyat d\u00fcnyas\u0131 bo\u015f olan insanlar, bir y\u0131l boyunca, Antalya ya da bir ba\u015fka yerde yapaca\u011f\u0131 son derece \u00f6zg\u00fcr bir tatilin hayaliyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abal\u0131yorlar.<\/p>\n
Marksist d\u00fc\u015f\u00fcncenin temelinde yer alan \u201cinsan\u0131n ekonomik bir hayvan\u201d oldu\u011fu tezini kom\u00fcnist sistem do\u011frulatamad\u0131. Rus insan\u0131 bu sistem d\u00f6neminde, insanl\u0131k onurunu muhafaza etmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle direndi.<\/p>\n
\u015eu anda Rus insan\u0131 ger\u00e7ek anlam\u0131yla \u201cekonomik hayvan\u201d boyutunu ya\u015f\u0131yor. \u015eatafatl\u0131 bir ya\u015fam \u00f6zlemi i\u00e7inde yan\u0131p tutu\u015fan insanlar, bir haftal\u0131k l\u00fcks tatil i\u00e7in, bir y\u0131l k\u00f6le gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n
Seksen y\u0131ll\u0131k kom\u00fcnizm, Rusya\u2019y\u0131 k\u00f6lele\u015ftiremedi. Yirmi y\u0131ll\u0131k kapitalist sistem ise, Rus halk\u0131n\u0131 \u201c\u00f6zg\u00fcr k\u00f6le\u201d haline getirdi.<\/p>\n
Ne yaman bir \u00e7eli\u015fki de\u011fil mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130ki haftad\u0131r yurt d\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131m. Kuzey Kafkasya\u2019ya akraba ziyaretinde bulundum. Dedemin do\u011fdu\u011fu topraklar\u0131, atalar\u0131m\u0131n k\u00f6y\u00fcn\u00fc, akrabalar\u0131m\u0131 g\u00f6rerek onlarla bol bol hasret giderme imkan\u0131 buldum. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 1991 y\u0131l\u0131ndan, 1999 y\u0131l\u0131na kadar her y\u0131l, bazen birka\u00e7 defa olmak \u00fczere, s\u0131k s\u0131k Kafkasya\u2019ya gittim. \u0130kinci Rus-\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131n\u0131n patlak vermesinden sonra, Rusya\u2019ya vize alamad\u0131m. Bana hi\u00e7bir gerek\u00e7e de…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/285"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=285"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":286,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/285\/revisions\/286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}