\u015eu CHP ilgin\u00e7 bir parti. Her s\u00f6yleminde cumhuriyetin kurucusu oldu\u011funu s\u00f6yler; ard\u0131ndan ilave ederek, partinin kurucusunun Atat\u00fcrk oldu\u011funu da s\u00f6ylemeyi ihmal etmez.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k on bir sene sonra da, cumhuriyetin kurulu\u015funun y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131 idrak edece\u011fiz. Aradan ge\u00e7en y\u00fcz sene, cumhuriyet rejiminin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in yeterli bir s\u00fcre\u00e7tir. Tarih\u00e7ilik ve objektif de\u011ferlendirme i\u00e7in, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir zaman dilimi genel ge\u00e7er bir kurald\u0131r.
\n<\/p>\n
Benim kanaatimce, cumhuriyet konusundaki de\u011ferlendirmelerimizde hatal\u0131 bir yol izliyoruz. Cumhuriyet,kelime anlam\u0131 olarak her ne kadar halk\u0131n y\u00f6netimini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rsa da, bu durum T\u00fcrkiye\u2019de 1950\u2019li y\u0131llara kadar b\u00f6yle olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ad\u0131 cumhuriyet olmakla birlikte, yar\u0131m as\u0131rd\u0131r tek adam, ya da hanedanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilen \u00fclkeleri g\u00f6r\u00fcnce, cumhuriyetin tek ba\u015f\u0131na pek bir anlam ifade etmedi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
1923 y\u0131l\u0131ndan 1950 y\u0131l\u0131na kadar ge\u00e7en T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ser\u00fcvenine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Cumhuriyet\u2019e halk katk\u0131s\u0131ndan ne derece bahsedebiliriz. <\/p>\n
T\u00fcrkiye 1923 y\u0131l\u0131ndan 1950 y\u0131l\u0131na kadar tek parti(CHP)taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan se\u00e7imler, sembolik ve g\u00f6stermelik olmaktan ileri gitmemi\u015ftir. \u00d6rnek vermek gerekirse, 29 Ekim 1923 tarihinde T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin birinci Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilen Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, bu g\u00f6reve ikinci ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez nas\u0131l ve ne zaman se\u00e7ildi\u011fini, detayl\u0131 olmayan tarih kitaplar\u0131nda bulamazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Atat\u00fcrk, CHP taraf\u0131ndan kendisine lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen Ebedi \u015eef unvan\u0131 ile, z\u0131mnen hayat boyu cumhurba\u015fkan\u0131 olarak ilan edilmi\u015ftir. <\/p>\n
Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn karizmatik yap\u0131s\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmaz liderlik vasf\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi bir nevi alternatifsiz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn alternatifsiz bir liderlik d\u00f6nemi ge\u00e7irmesi, onun b\u00fct\u00fcn icraatlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmas\u0131z ve do\u011fru oldu\u011fu anlam\u0131na gelir mi?<\/p>\n
\u0130n\u00f6n\u00fc istemeseydi bu \u00fclkeye demokrasi gelmezdi safsatalar\u0131 son bulmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Atat\u00fcrk\u2019ten sonra Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131na gelen \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn demokrasiye kendi iste\u011fi ile ge\u00e7ti\u011fi, o olmasayd\u0131 bu \u00fclkeye demokrasi gelmezdi palavralar\u0131 ile bu \u00fclke 1950 y\u0131llar\u0131na kadar oyalanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan tercihini bat\u0131dan yana koyan, daha do\u011frusu koymak zorunda kalan T\u00fcrkiye i\u00e7in, demokrasi zorunlu bir tercihti. <\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 olur olmaz Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn resimlerini paralar\u0131n \u00fczerinden kald\u0131r\u0131p kendi resimlerini koyduran, resmi dairelere kendi resimlerini ast\u0131ran \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn, demokrasiye isteyerek ge\u00e7ti\u011fini kim s\u00f6yleyebilir. \u0130n\u00f6n\u00fc \u015fayet kabul etmeseydi, bu s\u00fcreci ancak birka\u00e7 y\u0131l geciktirebilirdi. <\/p>\n
Cumhuriyetin en b\u00fcy\u00fck handikap\u0131, yap\u0131lan ele\u015ftirilerde, ele\u015ftiri sahibinin direkt olarak Atat\u00fcrk ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirilmesidir. Hakk\u0131nda \u00f6zel koruma kanunu olan Atat\u00fcrk hakk\u0131nda yap\u0131labilecek olan siyasi ya da askeri ele\u015ftirilerin, bu kanun kapsam\u0131na girip girmedi\u011finin bilinememesidir.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 neden yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 merak ediyor olabilirsiniz. Son zamanlarda Dersim konusu yeniden alevlendi. CHP yine bu olay\u0131n tabii ki ba\u015f rol\u00fcnde. <\/p>\n
1937 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Dersim operasyonunu ele\u015ftirirken bunun faturas\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na CHP\u2019ye y\u00fcklemek bizce de adil de\u011fildir. \u015eayet Dersim operasyonu tarihi bir hata ise, bu hatan\u0131n sorumlular\u0131 zincirleme olarak bundan sorumludurlar. S\u00f6z\u00fcn geli\u015fi, Dersim harekat\u0131n\u0131n Atat\u00fcrk\u2019ten izin almadan, ya da onun bilgisi haricinde yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Bu harekat s\u0131ras\u0131nda CHP y\u00f6neticisi olan Celal Bayar, bu sorumluluktan vareste tutulabilir mi? <\/p>\n
A\u015firetinin lideri haks\u0131z yere as\u0131lan K\u0131l\u0131\u00e7taro\u011flu\u2019nun, Dersim konusundaki tavr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Dersim operasyonu T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin bir operasyonudur. Olay b\u00f6yle olunca CHP\u2019nin bu olaylarla ne ilgisi olabilir diyebilirsiniz. Do\u011fru olan\u0131 da budur. Ancak s\u00f6z konusu CHP olunca, durum ister istemez de\u011fi\u015fiyor. CHP bir parti olmaktan ziyade, kendisini devlet olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, hakl\u0131 olarak bu sorulara da muhatap oluyor.<\/p>\n
Dersim \u00f6yle kar\u0131\u015f\u0131k bir denklem ki, \u00e7\u00f6zebilene a\u015fk olsun. Olay\u0131n ma\u011fdurlar\u0131 Dersim\u2019deki alevi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, onlara soyk\u0131r\u0131m uygulayan yeni kurulan modern T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ve onun y\u00f6neticileri. Ne hikmettir bilinmez, her platformda hak aray\u0131\u015f\u0131na giri\u015fen, bitmez t\u00fckenmez kurultaylar toplanmas\u0131na sebep olan Alevi-Bekta\u015fi dernekleri federasyonunun, dersim olaylar\u0131 ile ilgili yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hat\u0131rlayan var m\u0131?<\/p>\n
\u0130\u015fte CHP b\u00f6yle ilgin\u00e7 bir parti. Ba\u015f\u0131nda Dersim\u2019li bir genel ba\u015fkan var. Genel ba\u015fkan\u0131n mensup oldu\u011fu Kurey\u015fan a\u015fireti, bu olaylarda aktif olarak yer alm\u0131\u015f. A\u015firetinin lideri dersim olaylar\u0131n\u0131n eleba\u015f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp idam edilmi\u015f. Sizce b\u00f6yle bir a\u015firet mensubu olan Kemal K\u0131l\u0131\u00e7taro\u011flu\u2019nun Dersim olaylar\u0131 ile ilgili suskunlu\u011fu normal mi?<\/p>\n
Bence bu tabloda anormal bir durum var. AKP\u2019nin oyunu artt\u0131rarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez iktidara geli\u015fini Stockholm sendromu ile izah eden K\u0131l\u0131\u00e7taro\u011flu\u2019nun, as\u0131l Stockholm sendromuna \u00f6rnek say\u0131labilecek Dersim se\u00e7meninin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelmesi \u00e7ok ilgin\u00e7 de\u011fil mi?<\/p>\n
Cumhuriyet d\u00f6neminin en b\u00fcy\u00fck alevi soyk\u0131r\u0131m\u0131 say\u0131labilecek Dersim operasyonunu icra eden ve buna \u0131srarla sahip \u00e7\u0131kan CHP\u2019nin en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7ilerinin dersim Alevileri olmas\u0131 bir \u00e7eli\u015fki de\u011fil midir?<\/p>\n
Kurulu\u015funun y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131 yakla\u015f\u0131rken, halen dokunulmaz tabular\u0131 olan Cumhuriyetimizin kara kutular\u0131 bir an \u00f6nce a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sadece meclis tutanaklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile bu millet tatmin olmayacakt\u0131r. Genel kurmay ar\u015fivi ba\u015fta olmak \u00fczere, istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ar\u015fivleri ve ne kadar gizli ar\u015fiv varsa, hepsi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n incelemelerine a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Cumhuriyet\u2019in besleme kadrolar\u0131 taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan tarih kitaplar\u0131 bir kenara at\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Dersim olaylar\u0131 ile ilgili tart\u0131\u015fmalar yanl\u0131\u015f zeminler \u00fczerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Dersimi bombalayan pilotlar aras\u0131nda Sabiha G\u00f6k\u00e7en yer al\u0131yor diyerek, Sabiha G\u00f6k\u00e7en Hava Alan\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesini istemek de abesle i\u015ftigaldir. Ayn\u0131 mant\u0131k silsilesini devam ettirirsek, olaylar s\u0131ras\u0131nda sorumluluk \u00fcstlenen Atat\u00fcrk ba\u015fta olmak \u00fczere, \u0130n\u00f6n\u00fc,Celal Bayar ve Fevzi \u00c7akmak gibi tarihi \u015fahsiyetlerin ad\u0131n\u0131 da m\u0131 tarihlerimizden silece\u011fiz.<\/p>\n
Dersim olay\u0131nda b\u00fct\u00fcn mesele, yak\u0131n tarihimiz \u00fczerindeki sis perdesinin kalkmas\u0131n\u0131 istemeyen derin g\u00fc\u00e7lerin direncinin k\u0131r\u0131labilmesi meselesidir. Bunun en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise bu olay\u0131n tarih\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Dersim olaylar\u0131 g\u00fcndeme geldi\u011finde, CHP i\u00e7indeki derin g\u00fc\u00e7lerin hemen Atat\u00fcrk kart\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek \u201c Bunlar\u0131n ama\u00e7lar\u0131 Dersim de\u011fil, Atat\u00fcrk ve devrimlerini yarg\u0131lamak ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mak\u201d \u015feklinde bel alt\u0131ndan vuru\u015flar\u0131 son derece dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n
CHP belki de fark\u0131nda de\u011fil ama, bug\u00fcnk\u00fc peri\u015fan halini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u0131r\u0131tan Atat\u00fcrk istismar\u0131na bor\u00e7ludur. T\u00fcrk tarihinin yeti\u015ftirdi\u011fi bir \u00e7ok m\u00fcmtaz \u015fahsiyet gibi Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn de, CHP\u2019nin korumas\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur. Tarih hatalar\u0131 ve sevaplar\u0131 ile bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Dersim \u00fczerinde bu kadar durmam\u0131z\u0131n sebebi, bunun bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olmas\u0131 temennisidir. Dersimle birlikte Cumhuriyet d\u00f6neminin b\u00fct\u00fcn tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131na ait dosyalar yeniden a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130zmir Suikast\u0131, Menemen Olay\u0131, \u0130stiklal Mahkemeleri ve \u0130skilipli At\u0131f Hoca, \u00c7erkes Ethem vatan haini mi yoksa kahraman m\u0131 gibi tart\u0131\u015fmalarda, halk\u0131n kafas\u0131ndaki izdihamlar\u0131n giderilmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterilmelidir. <\/p>\n
Atat\u00fcrk kalkan\u0131n\u0131n arkas\u0131na gizlenerek, yak\u0131n Cumhuriyet tarihinin ger\u00e7eklerini tahrif etmeye art\u0131k son verilmelidir. Cumhuriyetin kurulu\u015f kadrolar\u0131 i\u00e7inde yer alan ve onun nimetlerini tepe tepe kullananlar\u0131n kaleme ald\u0131klar\u0131 tarih kitaplar\u0131 art\u0131k bir kenara b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Umar\u0131m art\u0131k objektif bir cumhuriyet tarihi okuma imkan\u0131 buluruz. Bu g\u00fcnlerin \u00e7ok uzak olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eu CHP ilgin\u00e7 bir parti. Her s\u00f6yleminde cumhuriyetin kurucusu oldu\u011funu s\u00f6yler; ard\u0131ndan ilave ederek, partinin kurucusunun Atat\u00fcrk oldu\u011funu da s\u00f6ylemeyi ihmal etmez. Yakla\u015f\u0131k on bir sene sonra da, cumhuriyetin kurulu\u015funun y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131 idrak edece\u011fiz. Aradan ge\u00e7en y\u00fcz sene, cumhuriyet rejiminin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in yeterli bir s\u00fcre\u00e7tir. Tarih\u00e7ilik ve objektif de\u011ferlendirme i\u00e7in, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir zaman dilimi…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":310,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions\/310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}