{"id":327,"date":"2012-05-19T18:13:48","date_gmt":"2012-05-19T18:13:48","guid":{"rendered":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=327"},"modified":"2017-11-16T18:14:29","modified_gmt":"2017-11-16T18:14:29","slug":"surgun-katliam-soykirim-ve-cerkes-halki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=327","title":{"rendered":"S\u00fcrg\u00fcn &#8211; Katliam &#8211; Soyk\u0131r\u0131m ve \u00c7erkes Halk\u0131"},"content":{"rendered":"<p>21 May\u0131s Kafkas Halklar\u0131,\u00c7erkesler; bilhassa Adige toplumu i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131r. \u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre devam eden, Kafkas halklar\u0131n\u0131n Ruslarla yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n \u00e7ok kanl\u0131 bir safhas\u0131n\u0131n biti\u015f tarihidir 21 May\u0131s.<\/p>\n<p>1556 y\u0131l\u0131nda Ruslar, Kuzey Kafkasya halklar\u0131n\u0131n kom\u015fusu olan Alt\u0131nordu devletinin ba\u015fkenti Astrahan\u2019\u0131(Ejderhan) ele ge\u00e7irerek \u00c7erkes halk\u0131 ile direkt temasa ge\u00e7tiler. Deli Petro\u2019nun s\u0131cak denizlere inme hayalinin \u00f6n\u00fcnde engel olarak duran Kuzey Kafkasya Halklar\u0131, bu tarihten itibaren Rus\u2019lar\u0131n boy hedefi haline geldiler.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>Bu tarihte ba\u015flayan Rus \u2013 Kafkas sava\u015flar\u0131, fas\u0131lal\u0131 olarak devam etti. 1825 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ve Ruslar\u0131n Kafkasya\u2019y\u0131 tamamen ele ge\u00e7irme hedefine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131, bu d\u00f6nemde \u00e7ok kanl\u0131 bir safhaya girdi.<br \/>\n1820\u2019li y\u0131llardan ba\u015flayarak,do\u011fudan bat\u0131ya b\u00fct\u00fcn Kafkasya adeta ate\u015f topuna d\u00f6nd\u00fc. Ruslar, bu d\u00f6nem zarf\u0131nda orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7leriyle, b\u00fct\u00fcn Kafkasya\u2019y\u0131 cehenneme \u00e7evirdiler. <\/p>\n<p>Ellerinde yeterli savunma ara\u00e7lar\u0131 olmayan zavall\u0131 Kafkas halklar\u0131, bu sava\u015flarda kahramanl\u0131k destanlar\u0131 yazd\u0131lar. Do\u011fuda \u0130mam \u015eamil komutas\u0131ndaki Kafkas ordular\u0131 Ruslara darbe \u00fcst\u00fcne darbe vururken,bat\u0131da Hac\u0131 Degumuko Berzeg, Hac\u0131 Girand\u00fck Berzeg, Hac\u0131 Khuzbek, Zan\u0131ko Sefer ve daha ad\u0131n\u0131 sayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ok halk kahraman\u0131, Rus ordular\u0131na darbe \u00fcst\u00fcne darbe vuruyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Rus\u2019lar, ba\u015far\u0131s\u0131z olduk\u00e7a daha da kuduruyorlar, birbirinden zalim komutanlar\u0131 cepheye s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Yermolov, Prens Lazarov,Grand\u00fck Mi\u015fel ve daha bir \u00e7ok zalim komutan, \u00e7oluk \u00e7ocuk demeden Kafkas topraklar\u0131nda katliam yap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu \u00f6ylesine zalimane bir sava\u015ft\u0131 ki, k\u00f6ylerini terk edip da\u011flara s\u0131\u011f\u0131nan zavall\u0131 Kafkasyal\u0131lar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ormanlar, d\u00f6rt bir taraftan ate\u015fe verilerek yaz s\u0131ca\u011f\u0131nda cay\u0131r cay\u0131r yak\u0131l\u0131yor, talihsiz insanlar kad\u0131n ve \u00e7ocuklar, bu ormanlar\u0131n i\u00e7inde diri diri yan\u0131yordu.<\/p>\n<p>1825 ile 1864 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ruslar yakla\u015f\u0131k olarak \u00fc\u00e7 milyon civar\u0131nda Kafkasyal\u0131y\u0131 katletti<\/p>\n<p>Kuzey Kafkasyal\u0131lar o d\u00f6nemde, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ordular\u0131ndan birine sahip olan Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 kahramanl\u0131k destanlar\u0131 yaratt\u0131lar. \u0130nsan g\u00fcc\u00fc, teknik kar\u015f\u0131s\u0131nda ancak bu kadar dayanabilirdi.Kafkasyal\u0131lar\u0131n Rus\u2019lara kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadelede, ba\u015fta Osmanl\u0131 olmak \u00fczere,\u0130ngiltere ve Fransa s\u00f6zde destek verirken,\u00c7erkesler, tarihin kaydetti\u011fi en b\u00fcy\u00fck trajedi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>1825 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan son sava\u015f, fas\u0131las\u0131z k\u0131rk y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Kafkasya bu sava\u015fta milyonlarca evlad\u0131n\u0131 kaybetti. O tarihlerde Kafkas halklar\u0131n\u0131n, Karadeniz\u2019den Hazar\u2019a uzanan topraklarda, yakla\u015f\u0131k sekiz milyon civar\u0131nda bir n\u00fcfuslar\u0131 vard\u0131. Sava\u015flarda hayat\u0131n\u0131 kaybeden insan say\u0131s\u0131 tam olarak bilinememekle birlikte, bu rakam\u0131n \u00fc\u00e7 milyondan az olmad\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7erkesler, kanlar\u0131n\u0131n son damlas\u0131na kadar sava\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p>Art\u0131k \u00e7ember tamamen daralm\u0131\u015ft\u0131. Ruslar her yeri yak\u0131p y\u0131karak, b\u00fct\u00fcn Karadeniz sahilini kontrol alt\u0131na al\u0131yorlard\u0131. \u00c7erkes direni\u015f g\u00fcc\u00fc tamamen t\u00fckenmi\u015fti. Son direni\u015f g\u00fcc\u00fc So\u00e7i civar\u0131nda bir araya toplanm\u0131\u015ft\u0131. Kalan son birlik, yirmi bin civar\u0131nda, hafif silahl\u0131, yorgun s\u00fcvarilerden olu\u015fan bir birlikti. Birli\u011fin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Ub\u0131h kabilesinden olu\u015fuyordu. Ayr\u0131ca \u015eaps\u0131\u011f ve Abzeh askerlerinden bir gurup ta bu birli\u011fe kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Son \u00c7erkes birli\u011fi So\u00e7iye 15-20 km uzakl\u0131kta olan Kabaade platosunda topland\u0131. Bu g\u00fcn Ruslar\u0131n Krasnoya Polyana ad\u0131n\u0131 verdikleri ve 2014 So\u00e7i k\u0131\u015f olimpiyatlar\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 bu alanda, iki ordu kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldiler.<\/p>\n<p>A\u00e7epsu deresi, \u00c7erkes \u015fehitlerinin kanlar\u0131n\u0131 25 kilometre uzaktaki Karadeniz\u2019e ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7erkes s\u00fcvarileri, hi\u00e7bir umutlar\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen, teslim olmay\u0131 reddettiler. Topluca k\u0131l\u0131nan namazdan sonra, \u015fahadet \u015ferbetini i\u00e7mek i\u00e7in acele edercesine d\u00fc\u015fmana sald\u0131rd\u0131lar. 21May\u0131s 1864 g\u00fcn\u00fc Sabah\u0131 ba\u015flayan bu sald\u0131r\u0131da, Ruslar da \u00f6nemli kay\u0131plar vermekle birlikte, say\u0131ca ve silah\u00e7a \u00e7ok \u00fcst\u00fcn olduklar\u0131 i\u00e7in kazanan taraf olmu\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>\u015eehit olup Allaha kavu\u015fmaktan ba\u015fka bir arzular\u0131 kalmayan \u00c7erkes birli\u011fi, ak\u015fam oldu\u011funda bir ki\u015fi kalmamacas\u0131na \u015fehit olmu\u015flard\u0131. Kabaade yaylas\u0131n\u0131n ortas\u0131ndan akan A\u00c7EPSI deresinin sular\u0131na kar\u0131\u015fan \u00c7erkes \u015fehitlerinin kan\u0131, 20 km uzakl\u0131ktaki Karadenize kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. A\u00e7eps\u0131 deresinin Karadenize kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerde olu\u015fan k\u0131z\u0131ll\u0131k g\u00fcnlerce kaybolmad\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ar II. Alexandr, 21 May\u0131s tarihini ordu bayram\u0131 olarak ilan etti. Son \u00c7erkes birli\u011fini katleden Rus askerleri, Kabaade platosunda, me\u015falelerle zafer alay\u0131 d\u00fczenlediler. \u00c7erkes \u015fehitlerinin naa\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyerek zafer ge\u00e7i\u015fi yapt\u0131lar. Ruslar tarihin en b\u00fcy\u00fck soy k\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri Kafkas sava\u015flar\u0131n\u0131n bitimini, bu g\u00fcn hala zafer bayram\u0131 olarak kutlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>21 May\u0131s, maalesef d\u00fcnya tarihinin en b\u00fcy\u00fck soy k\u0131r\u0131mlar\u0131ndan biri olmas\u0131na ra\u011fmen, d\u00fcnya kamuoyunda yeterince yer alamad\u0131. Bu olayla ilgili belgeler, bu g\u00fcn bile hala tam olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan 150 y\u0131l \u00f6nce, Kuzey Kafkasya topraklar\u0131ndaki Rus n\u00fcfusu neredeyse s\u0131f\u0131r iken, bu g\u00fcn y\u00fczde yetmi\u015f civarlar\u0131ndad\u0131r.1864 \u00f6ncesi yakla\u015f\u0131k olarak sekiz milyon civar\u0131nda bir n\u00fcfusa sahip olan Kafkas halklar\u0131n\u0131n n\u00fcfusu bu g\u00fcn, ancak d\u00f6rt milyon civar\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Aradan y\u00fcz elli y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen n\u00fcfusun hala bu seviyede olmas\u0131, ya\u015fana dram\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck bir vah\u015fet \u00f6rne\u011fi sergileyerek Kafkasya\u2019y\u0131 kan \u00e7ana\u011f\u0131na \u00e7eviren Rus\u2019lar,Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda oturan yerli haklar\u0131 da zorunlu bir s\u00fcrg\u00fcne tabi tuttular. \u00c7ar Naibi Grand\u00fck Michel, yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir genelgeyle, k\u0131y\u0131 boyu topraklar\u0131nda ya\u015fayan \u00c7erkeslerin \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde bu topraklar\u0131 bo\u015faltmas\u0131n\u0131, aksi halde kalanlar\u0131n esir muamelesine tabi tutulaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyordu.<\/p>\n<p>S\u00fcrg\u00fcn yolunda aileler par\u00e7aland\u0131, gittikleri topraklarda birbirlerine kavu\u015famadan hayata veda ettiler.<\/p>\n<p>\u00c7aresiz durumda kalan insanlar, Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131na y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f, bir an \u00f6nce k\u0131y\u0131da bulunan gemilere kendilerini atma tela\u015f\u0131ndayd\u0131lar. Osmanl\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131ndan gelen teknelere bal\u0131k istifi doldurulan insanlar, bilmedikleri bir topra\u011fa, bir me\u00e7hule do\u011fru yol al\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>G\u00f6z ya\u015flar\u0131 ve a\u011f\u0131tlar aras\u0131nda bulunduklar\u0131 topraklar\u0131 terk eden insanlar, ellerindeki mallar\u0131n\u0131 yok pahas\u0131na vererek, Sultan\u2019\u0131n \u00fclkesine do\u011fru yola \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Bu yolculuklar \u00f6ylesine dramatik sahnelere sebep oluyordu ki, bazen baba ayr\u0131,o\u011ful ayr\u0131 vapura bindiriliyordu. S\u00fcrg\u00fcn yolunda aileler par\u00e7alan\u0131yor,k\u0131sacas\u0131 b\u00fcy\u00fck dramlar ya\u015fan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Karadeniz\u2019e a\u00e7\u0131lan pusulas\u0131z gemilerle, ka\u00e7 g\u00fcn seyahat edecekleri bile belirsiz olan talihsiz insanlar, gemi sahiplerinin a\u00e7 g\u00f6zl\u00fcl\u00fckleri y\u00fcz\u00fcnden, kapasitesinden daha fazla gemilere dolduruluyor, bu durum gemilerde salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep oluyordu.<\/p>\n<p>Karadeniz\u2019e a\u00e7\u0131lan eski ve k\u00f6hne gemiler, deniz \u00fczerinde haftalarca kal\u0131yor, gemilerde seyahat eden insanlar, da\u011f\u0131t\u0131lan bir dilim ekmekle karn\u0131n\u0131 doyurmak zorunda kal\u0131yorlard\u0131. A\u00e7l\u0131k ve sefalet, Kafkas da\u011flar\u0131n\u0131n bu asil insanlar\u0131n\u0131 \u00f6yle bir hale d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc ki, insanlar, \u00f6len yak\u0131nlar\u0131n\u0131n tay\u0131nlar\u0131n\u0131 alabilmek i\u00e7in, onlar\u0131n \u00f6l\u00fcmlerini gizliyor, duvara dayal\u0131 oturur vaziyette tutup, onlar i\u00e7in verilecek ekme\u011fi almak gayretine giriyorlard\u0131. Bu durum, fark\u0131nda olmadan salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n yay\u0131lmas\u0131na sebep oluyordu.<\/p>\n<p>Gemiler, ula\u015fabildikleri her sahile insanlar\u0131 indiriyorlard\u0131. Osmanl\u0131n\u0131n Karadeniz\u2019deki b\u00fct\u00fcn k\u0131y\u0131lar\u0131, Kafkasyal\u0131lar\u0131n indirme yeri haline gelmi\u015fti. Trabzon\u2019dan ba\u015flayarak, Samsun, Sinop, Kefken, \u015eile; bu g\u00fcn Bulgaristan s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan Varna ve Rus\u00e7uk limanlar\u0131 bile, \u00c7erkesler\u2019in indirildikleri yerler aras\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcrg\u00fcn s\u0131ras\u0131nda 800 bin civar\u0131nda \u00c7erkes hayat\u0131n\u0131 kaybetti.Karadeniz sular\u0131nda bal\u0131klara yem oldular. <\/p>\n<p>K\u0131y\u0131ya yana\u015fan gemilerden inen insanlar, hemen limanlarda karantinaya al\u0131n\u0131yor, buralarda haftalarca g\u00f6zetim alt\u0131nda tutuluyorlard\u0131. K\u0131y\u0131ya hasta olarak inen insanlar\u0131n neredeyse yar\u0131ya yak\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da, buralarda salg\u0131n hastal\u0131klardan dolay\u0131 hayatlar\u0131n\u0131 kaybediyorlard\u0131. Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda yer alan bir \u00e7ok \u015fehirde, bu g\u00fcn ad\u0131 unutulsa bile, \u00c7erkes mezarl\u0131\u011f\u0131 olarak an\u0131lan bir \u00e7ok yer mevcuttur.<\/p>\n<p>Kafkasya\u2019dan s\u00fcrg\u00fcn edilen insan say\u0131s\u0131, tarih\u00e7ilerin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak, bilhassa bu konunun uzman\u0131 Prof Dr Kemal Karpat\u2019a g\u00f6re, iki milyon civar\u0131ndad\u0131r. Osmanl\u0131 topraklar\u0131na sa\u011f salim olarak ula\u015fan insan say\u0131s\u0131 ise, 1 200 000 civar\u0131ndad\u0131r. Buradan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki 800 000 civar\u0131ndaki \u00c7erkes, ya vapurda \u00f6lerek Karadeniz\u2019in sular\u0131na at\u0131lm\u0131\u015f bal\u0131klara yem olmu\u015f, ya da indikleri k\u0131y\u0131larda salg\u0131n hastal\u0131klardan dolay\u0131 hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00c7erkes halk\u0131, 1864 y\u0131l\u0131nda \u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir travma ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r ki, bu olaydan sonra insanlar i\u00e7e kapanarak bu olay\u0131 unutmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bununla birlikte ilk gelenler, bir g\u00fcn \u00fclkelerine geri d\u00f6nebilecekleri umudunu, \u00f6l\u00fcnceye kadar muhafaza etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00c7erkesler, Kanuni Sultan S\u00fcleyman d\u00f6neminden ba\u015flayarak, Osmanl\u0131 saray\u0131 ile akrabal\u0131k ili\u015fkileri kurmu\u015flard\u0131. Bir \u00e7ok Osmanl\u0131 padi\u015fah\u0131n\u0131n annesi de do\u011fal olarak \u00c7erkesti. Bu yak\u0131nl\u0131\u011fa dayanarak Osmanl\u0131 y\u00f6netiminden b\u00fcy\u00fck yak\u0131nl\u0131k g\u00f6rd\u00fcler. \u00c7erkesler de bu yak\u0131n ilgiye bigane kalmad\u0131lar.<\/p>\n<p>Balkanlarda iskan edilen \u00c7erkesler,14 y\u0131l kald\u0131klar\u0131 topraklarda yeniden muhacir oldular.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131ya gelir gelmez orduya kat\u0131larak cephelerde sava\u015ft\u0131lar. 1877-78 Osmanl\u0131 Rus sava\u015flar\u0131nda \u00c7erkesler, \u00e7ok aktif olarak Osmanl\u0131 ordusunda yer ald\u0131lar. Osmanl\u0131lar yenilince imzalanan Berlin anla\u015fmas\u0131n\u0131n maddelerinden biri de, Balkanlara yerle\u015ftirilen \u00c7erkeslerin buradan al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fuyordu. Bu sebepten Varna \u00e7evresine ve Rodoplar\u2019a yerle\u015ftirilen \u00c7erkesler, 1878 y\u0131l\u0131nda tekrar muhacir durumuna d\u00fc\u015ft\u00fcler.<\/p>\n<p>Sar\u0131kam\u0131\u015f,Balkan,\u00c7anakkale ve Kurtulu\u015f sava\u015flar\u0131nda da \u00c7erkesler, T\u00fcrk vatan\u0131 i\u00e7in kanlar\u0131n\u0131 ak\u0131tt\u0131lar. \u0130kinci Me\u015frutiyetin ilan\u0131ndan sonra (1908) \u00c7erkesler, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funda \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir yap\u0131ya ge\u00e7mek istediler. \u00c7erkes Teav\u00fcn Cemiyeti ad\u0131yla olu\u015fturduklar\u0131 kurumla varl\u0131k m\u00fccadelesi vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Yok olmaya y\u00fcz tutan dillerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini korumak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli tedbirler ald\u0131lar.<\/p>\n<p>Be\u015fikta\u015f\u2019ta, Serencebey yoku\u015funda, \u00c7erkes Kad\u0131nlar\u0131 Teav\u00fcn Cemiyeti \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00c7erkes Numune Mektebi kuruldu. \u00c7erkes\u00e7e alfabe olu\u015fturuldu. Guaze(K\u0131lavuz) adl\u0131 \u00c7erkes\u00e7e haftal\u0131k bir dergi yay\u0131nland\u0131. 1917 y\u0131l\u0131nda \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile Kafkasya\u2019da olu\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00fcmidine \u0130stanbul\u2019dan b\u00fcy\u00fck bir destek verildi. 11 May\u0131s 1918 y\u0131l\u0131nda Kuzey Kafkasya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n<p>\u00c7erkes Numune Mektebi hocalar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir \u00e7ok \u00c7erkes ayd\u0131n\u0131, Kafkasya\u2019ya giderek buralarda okullar a\u00e7t\u0131lar. \u0130stanbul\u2019da bas\u0131lan \u00c7erkes\u00e7e kitaplar buralarda okutuldu. Ne yaz\u0131k ki bu d\u00f6nem de k\u0131sa s\u00fcrd\u00fc. 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n haziran ay\u0131nda, Kafkasya k\u0131z\u0131l rejimin \u00e7izmeleri alt\u0131nda \u00e7i\u011fnenerek yeniden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p>Kuzey Kafkasya Halklar\u0131 vatanlar\u0131n\u0131n i\u015fgale u\u011frad\u0131\u011f\u0131 1864 y\u0131l\u0131ndan bu yana, vatanlar\u0131ndan uzakta, varl\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkesinde devam ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Umudum, hayata veda etmeden \u00c7erkes soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fini g\u00f6rebilmektir.<\/p>\n<p>\u00c7erkes halk\u0131 ve Kuzey Kafkasyal\u0131lar, belki de \u00e7ok ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir hak arama m\u00fccadelesi i\u00e7ine girmi\u015f bulunuyorlar. 2000 y\u0131l\u0131nda, i\u00e7inde benim de bulundu\u011fum bir avu\u00e7 insanla, Kocaeli\u2019nin Kefken sahilinde, Karaa\u011fa\u00e7 k\u00f6y\u00fcnde 15 ki\u015fiyle ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00c7erkes soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 anma toplant\u0131lar\u0131, bu g\u00fcn on binlerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla an\u0131l\u0131r hale geldi.<\/p>\n<p>Senede bir g\u00fcn bile olsa \u00c7erkesler, seslerini T\u00fcrkiye kamuoyuna duyurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Tarihte ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen,b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bildi\u011fi soyk\u0131r\u0131mlardan daha vahim bir olay ya\u015fayan \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bu trajediyi, d\u00fcnya maalesef yeterince bilmemektedir.<\/p>\n<p>2014 y\u0131l\u0131, \u00c7erkes soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 150. Y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Ruslar, son \u00c7erkes birli\u011fi de dahil olmak \u00fczere, on binlerce \u00c7erkese mezar olan Kabaade platosunda So\u00e7i k\u0131\u015f olimpiyatlar\u0131n\u0131 organize ediyor.<\/p>\n<p>Olay yerinin ad\u0131n\u0131 Krasnaya Polyana olarak de\u011fi\u015ftirip,\u00e7erkeslerin haf\u0131zas\u0131 ile adeta alay edilmektedir. Kabaade yaylalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilen ismi bile \u00c7erkes soy k\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Krasnaya Polyana ismi Rus\u00e7a\u2019da KIZIL \u00c7AYIR anlam\u0131na gelmektedir. Yemye\u015fil bir tabiat harikas\u0131 olan platoya k\u0131z\u0131l \u00e7ay\u0131r ad\u0131n\u0131n verilmesi acaba sizde bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapm\u0131yor mu? <\/p>\n<p>Bu topraklarda sanki \u00c7erkesler hi\u00e7bir zaman ya\u015famam\u0131\u015f gibi garip bir tutum tak\u0131n\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ruslar bu topraklarda yapt\u0131klar\u0131 soy k\u0131r\u0131m\u0131 kabul edinceye kadar,\u00c7erkes halk\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi devam edecektir. So\u00e7i k\u0131\u015f olimpiyatlar\u0131na kat\u0131lacak olan \u00fclkeler, T\u00fcrkiye ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7ok iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmelidirler. Sporcular,kayd\u0131klar\u0131 topraklar\u0131n alt\u0131nda yatan on binlerce \u00c7erkes \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 taciz ettiklerini, mutlaka g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getirmelidirler.<\/p>\n<p>Ben soy k\u0131r\u0131ma u\u011fram\u0131\u015f \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n bir ferdi olarak, bir avu\u00e7 arkada\u015f\u0131mla birlikte ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m soy k\u0131r\u0131m\u0131 anma programlar\u0131n\u0131n geni\u015f halk kitlelerine ula\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 bahtiyar\u0131m. Umudum,ya\u015farken bu soy k\u0131r\u0131m\u0131n d\u00fcnya taraf\u0131ndan kabul edildi\u011fini g\u00f6rmektir.<\/p>\n<p>\u00d6mr\u00fcm olduk\u00e7a son nefesime kadar yazaca\u011f\u0131m ve bu konunun takip\u00e7isi olaca\u011f\u0131m. <\/p>\n<p>NOT: Anma programlar\u0131 20 May\u0131s Pazar 2012 tarihinde yap\u0131lacakt\u0131r.<br \/>\nSaat 13.00 :Taksim Meydan\u0131<br \/>\nSaat 16.00 :Be\u015fikta\u015f Vapur \u0130skelesi <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>21 May\u0131s Kafkas Halklar\u0131,\u00c7erkesler; bilhassa Adige toplumu i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131r. \u00dc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre devam eden, Kafkas halklar\u0131n\u0131n Ruslarla yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n \u00e7ok kanl\u0131 bir safhas\u0131n\u0131n biti\u015f tarihidir 21 May\u0131s. 1556 y\u0131l\u0131nda Ruslar, Kuzey Kafkasya halklar\u0131n\u0131n kom\u015fusu olan Alt\u0131nordu devletinin ba\u015fkenti Astrahan\u2019\u0131(Ejderhan) ele ge\u00e7irerek \u00c7erkes halk\u0131 ile direkt temasa ge\u00e7tiler. Deli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":328,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/327\/revisions\/328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}