Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z her ne kadar tabire kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa da “Ana dilde savunma hakk\u0131\u201d yasala\u015farak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Erdo\u011fan, bu kanun san\u0131\u011f\u0131n kendisini en rahat ifade edebilece\u011fi bir dili kullanma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yor derken, asl\u0131nda ger\u00e7e\u011fi ifade etmi\u015f oluyor.
\n<\/p>\n
Yasala\u015fma s\u00fcreci s\u0131ras\u0131nda, mecliste f\u0131rt\u0131nalar kopartan, bir \u00e7ok ele\u015ftirilere maruz kalan kanunu, asl\u0131nda temel insan haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n
PKK ve KCK davas\u0131 san\u0131klar\u0131n\u0131n, kendi anadillerinde savunma yapma bahanesiyle yarg\u0131 s\u00fcrecini aylarca t\u0131kamalar\u0131, hem \u00fclkemizdeki yarg\u0131 s\u00fcrecini yava\u015flatm\u0131\u015f; ayn\u0131 zamanda da \u00fclkemizi Avrupa nezdinde insan haklar\u0131n\u0131 ihlal eden bir \u00fclke konumuna d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Asl\u0131n\u0131 sorarsan\u0131z, ki\u015fisel kanaatim; mahkeme heyetinin kararlar\u0131yla uyu\u015fmaktad\u0131r. Ben de san\u0131klar\u0131n \u00e7ok iyi derecede T\u00fcrk\u00e7e bildiklerine, hatta T\u00fcrk\u00e7elerinin K\u00fcrt\u00e7elerinden daha iyi oldu\u011funa da inan\u0131yorum.<\/p>\n
O zaman problem nerede diye sordu\u011funuzu duyar gibi oluyorum. Problem, hukukun san\u0131k hakk\u0131nda tahmin y\u00fcr\u00fctme hakk\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 kendisinde g\u00f6rmesidir. Beyana itibar etmemesidir.<\/p>\n
Ahmet Kaya Paris\u2019te vatan hasreti \u00e7ekerek kah\u0131r i\u00e7inde \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n
\u00dclkemizde maalesef, yasak kavram\u0131 \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Oysa yasak istisnai, serbestlik ise genel olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ok iyi hat\u0131rl\u0131yorum; bir zamanlar K\u00fcrt\u00e7e \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek, ya da kaset \u00e7\u0131karmak s\u00f6z\u00fc bile edilemeyecek derecede yasaklar kapsam\u0131 i\u00e7indeydi. Merhum Ahmet Kaya, s\u0131rf K\u00fcrt\u00e7e bir kaset yapmak istiyorum dedi\u011fi i\u00e7in, b\u0131rak\u0131n sanat\u0131n\u0131 icra etmesini,T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bile bar\u0131namad\u0131. Paris\u2019e gitti,orada vatan hasreti \u00e7ekerek kah\u0131r i\u00e7inde hayata veda etti.<\/p>\n
Ahmet Kaya \u201cyeni \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m alb\u00fcmde K\u00fcrt\u00e7e bir \u015fark\u0131 okuyaca\u011f\u0131m\u201d dedi\u011fi i\u00e7in, zorunlu bir s\u00fcrg\u00fcn hayat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan devir de\u011fi\u015fti, iktidara gelen AKP h\u00fck\u00fcmeti, K\u00fcrt\u00e7e m\u00fczik yapman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm engelleri kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n
O g\u00fcnleri hi\u00e7 unutmuyorum. 2004 ya da 2005 y\u0131llar\u0131 idi. Emin\u00f6n\u00fc\u2019nde vapurdan indi\u011fimde, seyyar el arabalar\u0131 ile kasetler sat\u0131l\u0131rd\u0131. Her yerden bang\u0131r bang\u0131r K\u00fcrt\u00e7e t\u00fcrk\u00fc sesleri gelirdi. Kaset satan K\u00fcrt gen\u00e7leri, y\u0131llar\u0131n intikam\u0131n\u0131 al\u0131rcas\u0131na insan kula\u011f\u0131n\u0131 rahats\u0131z edecek \u015fekilde, y\u00fcksek sesle m\u00fczik \u00e7alarak bu kasetleri satmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131.<\/p>\n
Aradan zaman ge\u00e7ti sesler yava\u015f yava\u015f azalmaya ba\u015flad\u0131. Bir m\u00fcddet sonra tamamen sustu. Bir zaman sonra, K\u00fcrt k\u00f6kenli bir arkada\u015f\u0131m\u0131n arabas\u0131nda seyahat ederken, \u015eiwan Perver\u2019in Halep\u00e7e i\u00e7in K\u00fcrt\u00e7e s\u00f6yledi\u011fi bir a\u011f\u0131t\u0131 dinledim. Bir kelime K\u00fcrt\u00e7e bilmeyen ben, bu par\u00e7ay\u0131 dinlerken a\u011flam\u0131\u015ft\u0131m. Ger\u00e7ekten de \u00e7ok etkilendim. Tabiat\u0131mda da etnik m\u00fczi\u011fe kar\u015f\u0131 bir merak vard\u0131r.<\/p>\n
Adem ile Havva\u2019y\u0131 da Cennet\u2019ten kovdurtan yasak merak\u0131 de\u011fil miydi?<\/p>\n
Daha sonra Emin\u00f6n\u00fc\u2019ne yolum d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, sat\u0131n almak i\u00e7in \u015eiwan\u2019\u0131n kasetini seyyarlara sordum. Ara ki bulas\u0131n! \u201cDaha bundan birka\u00e7 ay evvel hoparl\u00f6r\u00fc sonuna kadar a\u00e7\u0131p milletin kafas\u0131n\u0131 \u015fi\u015firiyordunuz, \u015fimdi de yok diyorsunuz\u201d diye serzeni\u015fte bulundum.<\/p>\n
Tezgah\u0131n ba\u015f\u0131nda duran gen\u00e7 \u201cAbi talep yok, para ba\u011flarsan haftalarca sat\u0131lacak diye beklemek zorunda kal\u0131yorsun. Ebru G\u00fcnde\u015f kaseti yeni \u00e7\u0131kt\u0131 , bu g\u00fcn sadece o kasetten otuz be\u015f tane satt\u0131m\u201d dedi. Bana Unkapan\u0131\u2019nda bir yer tarif ederek, ancak orada bulabilirsin diyerek yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n
Ne olmu\u015ftu da milletin merakla bekledi\u011fi K\u00fcrt\u00e7e kasetler piyasadan \u00e7ekilmi\u015fti .Sebebi \u00e7ok basit! Yasak kavram\u0131n\u0131n cazip k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ula\u015famama, elde edememe durumu ortadan kalk\u0131nca, b\u00fcy\u00fc de bozulmu\u015ftu. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce insan daha iyi anl\u0131yor. Adem \u0130le Havva\u2019y\u0131 da ya\u015fad\u0131klar\u0131 cennetten kovduran yasak kavram\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeleri de\u011fil miydi.<\/p>\n
Allah kutsal kitab\u0131m\u0131z Kur\u2019an\u0131 kerimde, Araf suresinde (19-26)da Adem ile Havva \u00f6rne\u011fini verirken bizlere bir ders vermektedir. \u0130nsan o\u011flu merakl\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Yasak kavram\u0131 bir peygamber ve e\u015fine dahi su\u00e7 i\u015fletebilmektedir. O zaman s\u0131radan bir be\u015fer olan biz insanlar i\u00e7in, yasak kavram\u0131 mutlaka izah\u0131 olan somut bir ger\u00e7e\u011fe dayanmak durumundad\u0131r.<\/p>\n
Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda de\u011findi\u011fimiz konuya yeniden gelecek olursak, ayn\u0131 \u015fey bu konuda da ge\u00e7erlidir. San\u0131klar, mahkemede K\u00fct\u00e7e savunma yapma yasak oldu\u011fu i\u00e7in bu konuda diretiyorlar. Asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte de K\u00fcrt\u00e7e savunma yapma hakk\u0131 vard\u0131. Hakim san\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrk\u00e7e bilmedi\u011fi kanaatine var\u0131rsa, K\u00fcrt\u00e7e Terc\u00fcman kullanmas\u0131na izin veriyordu.<\/p>\n
Burada tart\u0131\u015f\u0131lan konu, olay\u0131n hakim inisiyatifine b\u0131rak\u0131lmadan t\u00fcmden serbest olmas\u0131d\u0131r. Ben inan\u0131yorum ki, bu olay \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcndemden d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n
Sadece bu yasada problem gibi g\u00f6r\u00fcnen bir husus vard\u0131r. O da san\u0131klar\u0131n terc\u00fcman \u00fccretini kar\u015f\u0131lamalar\u0131 hususudur. Avukat tutamayan san\u0131\u011fa \u00fccretsiz avukat tutan devletin, bu konudaki davran\u0131\u015f\u0131 klasik b\u00fcrokrat tavr\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Sizin anlayaca\u011f\u0131n\u0131z devlet diyor ki, ben elimde tuttu\u011fum yetkilerimi \u00f6yle kolayca b\u0131rakmam. Sizi bir miktar daha s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrece\u011fim. Sonu\u00e7ta ihtimaldir ki, san\u0131klar biz terc\u00fcman tutam\u0131yoruz param\u0131z yok diyecekler. Mahkemeler yine bir m\u00fcddet t\u0131kanacak. Uzun bir iti\u015f kak\u0131\u015ftan sonra, devlet hadi terc\u00fcman paras\u0131n\u0131 da biz \u00f6deyelim diyecek.<\/p>\n
Bu durumda yasa\u011f\u0131n tamamen kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren san\u0131klar hi\u00e7 merak etmeyin, ad\u0131m kadar eminim savunmalar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yapacaklard\u0131r. Yasak olunca bir \u00e7ok san\u0131k do\u011fru d\u00fcr\u00fcst K\u00fcrt\u00e7e bilmedi\u011fi halde s\u0131rf mahkemeyi zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in K\u00fcrt\u00e7e savunmada diretmektedirler.<\/p>\n
K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fmas\u0131 yasakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130sve\u00e7\u2019e s\u0131\u011f\u0131nan K\u00fcrt\u00e7e bilmeyen m\u00fclteci.<\/p>\n
Bu konuya \u0130sve\u00e7\u2019ten bir \u00f6rnek sunmak istiyorum. Yak\u0131n biir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m seneler \u00f6ncesi \u0130sve\u00e7\u2019e \u00e7al\u0131\u015fmaya gidip orada yerle\u015fmi\u015f. Kendisi ayn\u0131 zamanda \u0130sve\u00e7 dilini \u00e7ok iyi konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in, mahkemelerde yeminli terc\u00fcman olarak da g\u00f6rev yap\u0131yormu\u015f.<\/p>\n
Bir g\u00fcn mahkemeden \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flar, T\u00fcrkiye\u2019li bir K\u00fcrt s\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunmu\u015f, T\u00fcrkiye\u2019yi yerin dibine bat\u0131ran su\u00e7lamalar\u0131 s\u0131ralay\u0131p, d\u0131\u015far\u0131da haz\u0131rlanan bir dilek\u00e7eyi mahkemeye sunmu\u015f. Su\u00e7lamalardan biri de anadili olan K\u00fcrt\u00e7eyi konu\u015fmas\u0131na dahi izin verilmemesiymi\u015f.<\/p>\n
Mahkeme do\u011fal olarak, Kuzey Irak\u2019\u0131n S\u00fcleymaniye kentinden gelip \u0130sve\u00e7\u2019e yerle\u015fmi\u015f yeminli K\u00fcrt terc\u00fcman\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f. Dilini konu\u015fturmuyor diye T\u00fcrkiye\u2019yi su\u00e7layan K\u00fcrt ilticac\u0131, gelen terc\u00fcman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda sus pus. K\u00fcrt terc\u00fcman sonunda mahkemeye d\u00f6n\u00fcp efendim bu \u015fah\u0131s K\u00fcrt\u00e7e bilmiyor demi\u015f.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine bizim dostumuzu \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flar. Arkada\u015f\u0131m anlat\u0131yor \u201c\u00d6nce bir miktar yard\u0131mc\u0131 olay\u0131m dedim. Bakt\u0131m devletimize sayd\u0131r\u0131yor, a\u011f\u0131r hakaretlerde bulunuyor. Bir anda sinirlerim z\u0131plad\u0131. Terc\u00fcman olarak yapmamam laz\u0131m; ama dayanamad\u0131m. Hakim bey bu arkada\u015f\u0131n terc\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha fazla yapmak istemiyorum. Arkada\u015f kendi dilinde konu\u015farak derdini anlats\u0131n\u201d diyerek mahkemeden izin isteyip ayr\u0131ld\u0131m diye hat\u0131ras\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u015fledi\u011fi al\u00e7ak\u00e7a cinayetler ve KCK san\u0131klar\u0131n\u0131n mahkemeleri bloke etmek i\u00e7in savunmalar\u0131n\u0131 K\u00fcrt\u00e7e yapmak isteklerini, s\u0131rf tepkisel bir refleksle de\u011ferlendirip hataya d\u00fc\u015fmemeliyiz.<\/p>\n
Olay\u0131, sadece her insan\u0131n konu\u015ftu\u011fu dilin onun i\u00e7in kutsal oldu\u011funu kabul ederek \u00e7\u00f6zebiliriz. Bu konuda mutlaka empati yapmak durumunday\u0131z.<\/p>\n
Cumhuriyet ile birlikte ilk y\u0131llarda kabul edilen ilkeleri, bir dogma haline getirerek bu konuyu \u00e7\u00f6zemeyiz.<\/p>\n
Yeni anayasal mutabakata bunun i\u00e7in ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n
Anayasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, uzla\u015f\u0131lan metinlerin d\u0131\u015f\u0131nda kalanlarda \u015fayet uzla\u015fma olmuyorsa, bu konu daha fazla s\u00fcr\u00fcncemede b\u0131rak\u0131lmadan yeni bir yol bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu konu, meclis \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda gurup taasubu g\u00fctmeyen vekiller kanal\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z her ne kadar tabire kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa da “Ana dilde savunma hakk\u0131\u201d yasala\u015farak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Erdo\u011fan, bu kanun san\u0131\u011f\u0131n kendisini en rahat ifade edebilece\u011fi bir dili kullanma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yor derken, asl\u0131nda ger\u00e7e\u011fi ifade etmi\u015f oluyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/358"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":359,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/358\/revisions\/359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}