{"id":372,"date":"2013-03-07T18:31:33","date_gmt":"2013-03-07T18:31:33","guid":{"rendered":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=372"},"modified":"2017-11-16T18:32:02","modified_gmt":"2017-11-16T18:32:02","slug":"sehit-mashadov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=372","title":{"rendered":"\u015eehit Mashadov"},"content":{"rendered":"<p>8 Mart, \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Cumhurba\u015fkan\u0131 Aslan Mashadov\u2019un \u015fahadet y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bundan sekiz y\u0131l \u00f6nce, 2005 y\u0131l\u0131nda, \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n Tolstoy-Yurt kasabas\u0131nda \u015fehit edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Toplum olarak maalesef bal\u0131k haf\u0131zas\u0131na sahibiz. 1991 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k iradesini kullanmas\u0131yla ba\u015flayan ve Ruslar taraf\u0131ndan \u015fiddet ve vah\u015fetle bast\u0131r\u0131lan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini bu g\u00fcn ka\u00e7 ki\u015fi hat\u0131rl\u0131yor.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>Binlerce y\u0131ll\u0131k vatanlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce ya\u015famak d\u0131\u015f\u0131nda bir arzular\u0131 olmayan zavall\u0131 \u00c7e\u00e7en halk\u0131, 250 bin \u015fehit vererek b\u00fcy\u00fck bir soy k\u0131r\u0131ma u\u011frad\u0131. Bir milyonu biraz a\u015fk\u0131n bir n\u00fcfusa sahip olan halk\u0131n, dile kolay 250 bin ferdi yok edildi.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi, yak\u0131n ili\u015fkilerimiz olmas\u0131na ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019de bile anla\u015f\u0131lamad\u0131. Bu m\u00fccadeleyle  PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 eylemler hep k\u0131yaslanarak, \u00c7e\u00e7en \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 ter\u00f6rist olarak nitelendiler.<\/p>\n<p>Ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, bir federal devlet olan Rusya Federasyonunu olu\u015fturan devletlerden biri olan \u00c7e\u00e7enistan, anayasal hakk\u0131n\u0131 kullanarak 1991 y\u0131l\u0131nda da\u011f\u0131lan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden sonra, yeniden federasyona dahil olmam\u0131\u015f, tercihini ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan yana kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n bu kadar aleni olan haklar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Ruslar, bu karar\u0131 dinlemeden, \u00c7e\u00e7enistan \u00fczerine sald\u0131rarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketini bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. 11 Aral\u0131k 1994 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 ile ba\u015flayan birinci \u00c7e\u00e7en-Rus sava\u015f\u0131, efsanevi komutan Dudayev\u2019in kalle\u015f\u00e7e \u015fehit edilmesine kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00c7e\u00e7enlerin zaferi ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>21 Nisan 1996 y\u0131l\u0131nda Dudayev \u015fehit edildi\u011finde, Aslan Mashadov Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 idi. Liderinin \u015fahadetinden sonra da sava\u015fa devam ederek, Rus ordusunu \u00c7e\u00e7enistan topraklar\u0131ndan kovdu. 31 A\u011fustos 1996 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Hasavyurt anla\u015fmas\u0131 ile \u00c7e\u00e7enistan Rusya Federasyonu taraf\u0131ndan tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Mashadov zaferden sonra \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n yeniden aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck gayretler sarf etti. Dudayev\u2019in \u015fehit olmas\u0131ndan sonra, yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan Zelimhan Yandarbiyev taraf\u0131ndan vek\u00e2letle y\u00fcr\u00fct\u00fclen ba\u015fkanl\u0131k i\u00e7in, 27 Ocak 1997 tarihinde se\u00e7im yap\u0131ld\u0131. Mashadov bu se\u00e7imde, rakipleri Yandarbiyev ve Basayev\u2019i demokratik bir se\u00e7imle geride b\u0131rakarak \\% 65 oy alarak devlet ba\u015fkan\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Birinci sava\u015fta yenilen ve be\u015f y\u0131ll\u0131k ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde \u00c7e\u00e7enistan\u2019a kar\u015f\u0131 baz\u0131 taahh\u00fctler alt\u0131na giren Rusya, bu taahh\u00fctlerini yerine getirece\u011fine, zaman\u0131 bu anla\u015fmay\u0131 bozman\u0131n yollar\u0131n\u0131 arayarak ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>Rusya 1996 ve 1999 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda s\u00fcrekli olarak \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131 provokasyonlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakt\u0131. Sava\u015fta ekonomisi bozulan, b\u00fct\u00e7esi tam tak\u0131r olan \u00c7e\u00e7enistan\u2019a olan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini  de yerine getirmedi. Tam tersine, \u00c7e\u00e7enistan\u2019da adam ka\u00e7\u0131rma ve soygun gibi eylemler tertip ettirerek, buras\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 g\u00fcvenliksiz bir b\u00f6lge imaj\u0131 yaratmak i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131.<\/p>\n<p>1998 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ziyarette g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Mashadov, ac\u0131 ac\u0131 dert yanm\u0131\u015ft\u0131. \u201cSava\u015f s\u0131ras\u0131nda bize \u00e7ok destek oldunuz Allah sizlerden raz\u0131 olsun. Ancak esas yard\u0131m yap\u0131lacak zaman \u015fimdi. Ben devlet ba\u015fkan\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ma ayda otuz dolar verebilsem bu d\u00fczeni \u00e7ok rahat sa\u011flar\u0131m \u201c demi\u015fti.<\/p>\n<p>Koskoca Mashadov, tam tak\u0131r bir b\u00fct\u00e7e ile \u00c7e\u00e7enistan\u2019da d\u00fczeni sa\u011flamaya u\u011fra\u015f\u0131yordu. A\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ve sefaletin kol gezdi\u011fi \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131 maalesef unutmu\u015ftuk. Sava\u015f zaman\u0131 kabaran duygular\u0131m\u0131zla oraya uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yard\u0131m eli, zaferden sonra kesilmi\u015fti.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak genel hastal\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeniden n\u00fcksetmi\u015fti. Sava\u015f ve kan g\u00f6rmeden harekete ge\u00e7meyen duygusal y\u00f6n\u00fcm\u00fcz, \u00c7e\u00e7en zaferi ile sona ermi\u015fti. Oysa sava\u015f bittikten sonra, bu insanlar ne yerler ne i\u00e7erler, durumlar\u0131 nicedir diye hi\u00e7 akl\u0131m\u0131za gelmemi\u015fti.<\/p>\n<p>Mashadov bu zor \u015fartlar i\u00e7inde \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, Ruslar da bo\u015f durmad\u0131. \u0130\u00e7eriden bulan\u0131k propagandalarla \u00c7e\u00e7en halk\u0131 umutsuzlu\u011fa sevk edilirken, d\u0131\u015far\u0131dan da tahrikler devam ediyordu.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n hemen yan\u0131ndaki iki Da\u011f\u0131stan k\u00f6y\u00fc sava\u015fa alet edildi. Burada Da\u011f\u0131stanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara kas\u0131tl\u0131 olarak i\u015fkence yapan Rus askerleri, \u00c7e\u00e7enleri tahrik etmek i\u00e7in ne gerekiyorsa yapt\u0131lar. Bu k\u00f6ylerin yard\u0131m\u0131na giden \u015eamil Basayev kuvvetlerinin bar\u0131\u015f\u0131 bozdu\u011funu iddia eden Ruslar, 1999 Aral\u0131\u011f\u0131nda sava\u015f\u0131 yeniden ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n<p>Mashadov bu sava\u015f\u0131n yeniden ba\u015flamamas\u0131 i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131. \u015eamil Basayev g\u00fc\u00e7lerinin Da\u011f\u0131stan topraklar\u0131na giri\u015finin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu kendisi de s\u00f6yledi. Da\u011f\u0131stan\u2019a giren \u015eamil Basayev, o tarihte hi\u00e7bir resmi g\u00f6reve de sahip de\u011fildi. Ruslar buna ra\u011fmen, \u00c7e\u00e7enistan\u2019a ordularla sald\u0131rarak ikinci \u00c7e\u00e7en \u2013Rus sava\u015f\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n<p>Burada Basayev bir bahane idi. Ruslar 1996 y\u0131l\u0131nda imzalad\u0131klar\u0131 Hasavyurt anla\u015fmas\u0131yla zaman kazanmak istemi\u015flerdi. Zira 2002 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7enistan ba\u011f\u0131ms\u0131z olacakt\u0131. Bu s\u00fcre yakla\u015f\u0131yordu. Bir bahane bulunacakt\u0131. O bahane de, Basayev\u2019in Da\u011f\u0131stan\u2019a girmesi oldu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcpheniz olmas\u0131n; Basayev Da\u011f\u0131stan\u2019a girmeseydi ba\u015fka bir bahane bulunarak sava\u015f yine ba\u015flat\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n<p>11 Ekim 1999 tarihinde Rus ordular\u0131, Da\u011f\u0131stan s\u0131n\u0131r\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck ihlali bahane g\u00f6stererek, d\u00f6rt bir koldan \u00c7e\u00e7en topraklar\u0131na sald\u0131rd\u0131lar. Ge\u00e7en s\u00fcrede Rus ordusu toparlanm\u0131\u015f, s\u0131rf \u00c7e\u00e7enistan\u2019da sava\u015fmas\u0131 i\u00e7in Omon adl\u0131 birlikler kurulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Mashadov b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131 ile Rus ordusuna kar\u015f\u0131 koydu. Fakat \u015fartlar \u00e7ok zordu. \u00dc\u00e7 sene i\u00e7inde \u00c7e\u00e7enler b\u0131rak\u0131n toparlanmay\u0131 ,daha da geri gitmi\u015flerdi. Ruslar ise g\u00fc\u00e7lenerek, ge\u00e7mi\u015ften ald\u0131klar\u0131 tecr\u00fcbeyle sald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7en ordusu bu durumda \u015fehirlerde tutunup sava\u015famazd\u0131. Halk\u0131n yeniden zarar g\u00f6rmesi g\u00f6ze al\u0131namazd\u0131. Mashadov ve askerleri gerilla sava\u015f\u0131na giri\u015ftiler. Mashadov ve askerleri Ruslara \u00f6nemli kay\u0131plar verdirerek sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>Rus ordusu yine \u00c7e\u00e7enistan\u2019da bir bata\u011fa saplanm\u0131\u015ft\u0131. Yeniden bar\u0131\u015f \u00e7abalar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Moskova\u2019da baz\u0131 bar\u0131\u015f yanl\u0131lar\u0131n\u0131n araya girmesi ile Mashadov ate\u015fkes ilan etmi\u015f, b\u00fct\u00fcn \u00c7e\u00e7enistan\u2019da silahlar susmu\u015ftu. Hatta Mashadov dolayl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmeler y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Dudayev\u2019de oldu\u011fu gibi ,Mashadov da bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00e7abalar\u0131n\u0131n kurban\u0131 oldu. Bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde gev\u015fetti\u011fi emniyet tedbirleri onun sonu oldu.<\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f m\u00fczakerelerini y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in Tolstoy-Yurt kasabas\u0131na gelen Mashadov ve \u00e7evresi ,kahpece tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00c7evrelerini saran Rus askerlerine kar\u015f\u0131 kahramanca direnerek son neferine var\u0131ncaya kadar \u015fehit oldular.<\/p>\n<p>Ruslar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ile dalga ge\u00e7ercesine, halk\u0131n oylar\u0131yla se\u00e7ilmi\u015f bir lideri, ter\u00f6rist muamelesi yaparak \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Daha da ileri giderek cenazesini ailesine teslim etmediler. Aradan sekiz y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen Ruslar halen Mashadov\u2019un  naa\u015f\u0131n\u0131 vermi\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p>Kafkas-\u00c7e\u00e7en dayan\u0131\u015fma komitesinde, birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, hak etmedi\u011fim \u00f6zg\u00fclerine mazhar oldu\u011fum Devlet Ba\u015fkan\u0131ma Allahtan rahmet niyaz ediyorum.<\/p>\n<p>Erken ya\u015fta a\u011faran beyaz sakallar\u0131 ve daima g\u00fclen \u00e7ehresi ile onu \u00e7ok \u00f6zl\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Onun, \u015fimdi rabbinin huzurunda, vazifesini lay\u0131k\u0131yla yapm\u0131\u015f, en y\u00fcksek mertebe olan \u015fahadet makam\u0131na ermi\u015f olarak, cennette yerini ald\u0131\u011f\u0131na eminim.<\/p>\n<p>Rabbim bizim gibi g\u00fcnahkar kullar\u0131n\u0131, Uhut  ve Bedir \u015fehitlerine kom\u015fu olduklar\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m, Dudayev ve Mashadov  ba\u015fta olmak \u00fczere, vatan ve namusu u\u011frunda can\u0131n\u0131 veren \u015fehitlerimizin \u015fefaatine nail k\u0131ls\u0131n. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>8 Mart, \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Cumhurba\u015fkan\u0131 Aslan Mashadov\u2019un \u015fahadet y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bundan sekiz y\u0131l \u00f6nce, 2005 y\u0131l\u0131nda, \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n Tolstoy-Yurt kasabas\u0131nda \u015fehit edilmi\u015fti. Toplum olarak maalesef bal\u0131k haf\u0131zas\u0131na sahibiz. 1991 y\u0131l\u0131nda \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k iradesini kullanmas\u0131yla ba\u015flayan ve Ruslar taraf\u0131ndan \u015fiddet ve vah\u015fetle bast\u0131r\u0131lan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini bu g\u00fcn ka\u00e7 ki\u015fi hat\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/372"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":373,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/372\/revisions\/373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}