Kuzey Kafkasya Halklar\u0131n\u0131n vatanlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden 140 y\u0131l ge\u00e7ti.
\nTarihin kaydetti\u011fi bu en b\u00fcy\u00fck soyk\u0131r\u0131mda, 1.5 ile 2 milyon aras\u0131 telaffuz edilen insan vatan\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131. Son derece ilkel ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda, Tuapse, Anapa, So\u00e7i ve irili ufakl\u0131 bir\u00e7ok liman ve koydan \u00e7ar\u0131k \u00e7\u00fcr\u00fck gemilere bindirilen insanlar Karadeniz\u2019in insafs\u0131z azg\u0131n dalgalar\u0131na teslim edildiler.<\/p>\n
21 May\u0131s 1864 sembolik bir tarihtir. Bu tarih Ruslar\u0131n zafer elde ettikleri bir bayram olurken, kadersiz Kafkas halklar\u0131 i\u00e7in, yok olu\u015fa ve me\u00e7hule yap\u0131lan yolculu\u011fun ilk ad\u0131m\u0131 oluyordu.<\/p>\n
Hi\u00e7 kimseye boyun e\u011fmeden kendi da\u011flar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fayan Kuzey Kafkasya halklar\u0131 be\u015fbin y\u0131ld\u0131r sahip olduklar\u0131 topraklar\u0131 terk etmeye zorland\u0131lar. 19. asr\u0131n ba\u015flar\u0131ndan itibaren 1864 y\u0131l\u0131na kadar devam eden Kafkas-Rus sava\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u015fgalci Rus ordular\u0131na kar\u015f\u0131 vatanlar\u0131n\u0131 savunmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapmayan Kuzey Kafkasya halklar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir soyk\u0131r\u0131ma tabi tutuldular.<\/p>\n
1829 Edirne anla\u015fmas\u0131yla Osmanl\u0131 Kuzey Kafkasya\u2019y\u0131 da Ruslara terk ediyordu. Osmanl\u0131 hi\u00e7bir zaman sahip olamad\u0131\u011f\u0131 Kuzey Kafkasya topraklar\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131 olarak Rusya\u2019ya terk etti\u011fini ifade ediyordu. Ka\u011f\u0131t \u00fczerinde pek bir anlam ifade etmiyor gibi g\u00f6r\u00fcnen bu anla\u015fma Kuzey Kafkasyal\u0131lara \u00e7ok pahal\u0131yla mal oldu.<\/p>\n
Ruslar, uluslar aras\u0131 camiaya 1829 Edirne anla\u015fmas\u0131yla sahip olduklar\u0131 G\u00fcrcistan ve Kafkasya\u2018da otoritelerini tesis etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ediyorlard\u0131.<\/p>\n
Kuzey Kafkasyal\u0131lar vatanlar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015f kar\u0131\u015f savundular. Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n vatanlar\u0131n\u0131 savunmalar\u0131 Ruslar taraf\u0131ndan d\u00fcnyaya isyanc\u0131 ve asi hareketi olarak duyuruldu. Aradan 140 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra bug\u00fcn vatanlar\u0131n\u0131 savunan \u00c7e\u00e7enlerin asilikle su\u00e7lanmas\u0131 ne kadar b\u00fcy\u00fck tesad\u00fcf (!). \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 Sovyetler birli\u011fi, onun da miras\u00e7\u0131s\u0131 Rusya federasyonudur. Zaman i\u00e7inde y\u00f6netimler de\u011fi\u015fmi\u015f ancak zihniyetler de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. Bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enistan\u2019da devam eden soyk\u0131r\u0131m ile 140 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan s\u00fcrg\u00fcn aras\u0131nda ba\u011flant\u0131y\u0131 kuramayan \u015fartlanm\u0131\u015f beyinlere ne diyelim.<\/p>\n
21 May\u0131s g\u00fcn\u00fc yakla\u015f\u0131rken b\u00fcy\u00fck tantanalarla t\u00f6ren icra etmeye kalk\u0131\u015fanlar neyin t\u00f6renini ne i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011fru d\u00fcr\u00fcst anlatmak durumundad\u0131rlar. S\u00fcrg\u00fcn tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f ve bitmi\u015f bir olgu de\u011fildir. S\u00fcrg\u00fcn etkileri halen bug\u00fcn de devam eden bir halk\u0131 yok olu\u015fa s\u00fcr\u00fckleyen b\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k su\u00e7udur.<\/p>\n
Son zamanlarda Kafkasya\u2019da da s\u00fcrg\u00fcn ile ilgili programlar yap\u0131l\u0131yor ve an\u0131tlar dikiliyor. Kafkasya\u2019da yap\u0131lan programlarda vurgulanan ve beni rahats\u0131z eden bir unsuru dile getirmek istiyorum. Buradaki vurgu daha \u00e7ok Kafkas \u2013 Rus sava\u015flar\u0131n\u0131n sona ermesi ve bu sava\u015flarda hayat\u0131n\u0131 kaybeden insanlar i\u00e7in yas tutulmas\u0131 \u015feklindedir.<\/p>\n
Kuzey Kafkasya\u2019da Kafkas \u2013 Rus sava\u015flar\u0131 ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Kuzey Kafkasya Rus sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz kalm\u0131\u015f, teknik y\u00f6nden kat kat g\u00fc\u00e7l\u00fc Rus ordular\u0131 Kafkasya\u2019da sadece soyk\u0131r\u0131m yapmakla kalmam\u0131\u015f, k\u00f6y, kasaba, \u015fehir hatta ormanlar yak\u0131larak b\u00fcy\u00fck bir k\u0131y\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7erkesler sadece vatanlar\u0131n\u0131 savunmu\u015flard\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Rus y\u00f6netimi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 olan \u00c7erkesleri haydut olarak nitelemi\u015ftir. Bug\u00fcn, d\u00fcn seyretmi\u015f oldu\u011fumuz filmi yeniden vizyona koyarak b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya seyrettiriyorlar.<\/p>\n
Nal\u00e7ik\u2019te hak, hukuk ve demokrasi m\u00fccadelesi veren yi\u011fit insan Hatujuko Valery, bir sohbetimiz s\u0131ras\u0131nda 21 may\u0131s paradoksunu \u00e7ok g\u00fczel izah etmi\u015fti. Valery diyordu ki \u201c 21 may\u0131sta t\u00f6ren yap\u0131yoruz. Koskoca Nal\u00e7ik\u2019te 100 ki\u015fi bile gelmiyor. Resmi t\u00f6rende Ruslar da bulunuyor, sava\u015f\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden bahsediliyor, sava\u015flar\u0131n sona ermesinden duyulan mutluluk dile getiriliyor. Arkada\u015f sen benim soyumu t\u00fckettin, gelece\u011fimi \u00e7ald\u0131n, insanlar\u0131m\u0131 vatan\u0131ndan ettin. Bunun hesab\u0131n\u0131 kimse sormuyor. Bir Rus 21 may\u0131s t\u00f6renine hangi y\u00fczle gelip kat\u0131l\u0131r. Kat\u0131l\u0131yor \u00f6yle pi\u015fkin ki bizim y\u00f6neticilerimiz neredeyse Rus y\u00f6neticilerine te\u015fekk\u00fcr edecekler, iyiki geldiniz bize medeniyet getirdiniz diyecekler. Ho\u015f zaman zaman bunu s\u00f6yleyen insanlar\u0131m\u0131z da \u00e7\u0131km\u0131yor de\u011fil.\u201d<\/p>\n
Benim de g\u00f6zlemim olmu\u015ftu. Kafkasya\u2019da bulundu\u011fum bir 21 may\u0131sta, halk\u0131n b\u00f6yle bir g\u00fcnden kahir ekseriyet haberdar olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. 21 may\u0131s tatil olmas\u0131 sebebiyle herkes mutluydu. Kafkasyal\u0131lara g\u00f6re 21 may\u0131s bir tatilden ibaretti. Bu ger\u00e7e\u011fin bug\u00fcn de k\u0131smen de\u011fi\u015fmekle birlikte b\u00fcy\u00fck \u00e7apta devam etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131 bin bir zahmete sokarak me\u015fakkatli yolculuklarla t\u00f6ren yerlerine g\u00f6t\u00fcrmekle elde edilecek bir \u015feylerin oldu\u011funu sanm\u0131yorum. Yap\u0131lan t\u00f6renlerin amac\u0131 ve vermek istedi\u011fi mesaj vurgulanam\u0131yorsa emeklerimiz bo\u015fa gitmi\u015f demektir.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte sahip olduklar\u0131 Marksist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ekseninde Kafkasya politikas\u0131 \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131 insanlar\u0131m\u0131z, g\u00f6r\u00fc\u015fleri iflas etse de olu\u015fturduklar\u0131 halktan kopuk jakoben yap\u0131lar\u0131yla toplumun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc ola iddialar\u0131ndan vazge\u00e7miyorlar. Oysa toplum onlardan o kadar uzak ki.<\/p>\n
Kuzey Kafkasya\u2019daki i\u015fbirlik\u00e7i y\u00f6netimlerle beraber olmay\u0131 marifet sayan, gittikleri zaman kendilerine g\u00f6sterilen izzet ve itibar\u0131 balland\u0131ra balland\u0131ra anlatan ama Kafkasya\u2019daki halk\u0131 tan\u0131mayan insanlar\u0131m\u0131zla politika y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
\u00d6m\u00fcrlerini d\u00f6n\u00fc\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f diye slogan atarak ge\u00e7iren bu insanlar, vatan\u0131na d\u00f6nenlerin \u00e7e\u015fitli bahanelerle s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda nedense seslerini \u00e7\u0131karm\u0131yorlar. \u00d6nce Hac\u0131bayram Bolat sonra Tsey Ramazan ve daha bir \u00e7ok insan Kafkasya\u2019da zor \u015fartlar alt\u0131ndan vatan\u0131nda bar\u0131nma m\u00fccadelesi veriyor. Karde\u015flerimiz FSB kal\u0131nt\u0131s\u0131 u\u015faklara yem ediliyor. Kendisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen insanlara ya\u015fama hakk\u0131 tan\u0131mayan, muhalefet k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015ftiremeyen Kafkasya\u2019ya bunlar\u0131 ancak biz \u00f6\u011fretebiliriz.<\/p>\n
Oraya gitti\u011fimizde yada buraya geldiklerinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 nezaket c\u00fcmleleri i\u00e7eren konu\u015fmalar\u0131 art\u0131k bir tarafa b\u0131rakmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
S\u00fcrg\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden 140 y\u0131l ge\u00e7ti. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda maddi ve manevi de\u011ferlerimizden \u00e7ok \u015feyler yitirdik. 140 y\u0131l \u00f6nce atalar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 psikolojik travman\u0131n etkiler bug\u00fcn halen bizim \u00fczerimizde devam ediyor.<\/p>\n
S\u00fcrg\u00fcn art\u0131k \u00e7ok boyutlu olarak tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. S\u00fcrg\u00fcn\u00fcn hukuki boyutlar\u0131 \u00fczerinde mutlaka durulmal\u0131d\u0131r. Boris Yeltsin\u2019in ge\u00e7mi\u015fte dolamba\u00e7l\u0131 da olsa s\u00fcrg\u00fcn ile ilgili \u00f6z\u00fcr dilemesi bir karine olarak ele al\u0131n\u0131p \u00fczerine gidilmelidir.<\/p>\n
Diaspora ile Kafkasya aras\u0131ndaki m\u00fcnasebetlerde edilgen rol \u00fcstlenmekten vazge\u00e7meliyiz. Kuzey Kafkasyal\u0131 olarak o topraklarda benim de hakk\u0131m vard\u0131r. \u0130radesi d\u0131\u015f\u0131nda zorla vatan\u0131ndan kopar\u0131lan insanlar\u0131n torunlar\u0131na Rusya mutlaka bir jestte bulunmal\u0131d\u0131r. Bu talebimizde uluslararas\u0131 kamuoyunu da harekete ge\u00e7irerek \u0131srarc\u0131 olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
Bug\u00fcn yeti\u015fen gen\u00e7lerden ben \u00e7ok umutluyum. Onlar s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi mesaj\u0131 \u00e7ok iyi anl\u0131yorlar. Ben 21 May\u0131s\u2019ta ak\u015fam saat 19:00\u2019da Kabata\u015f iskelesinde olaca\u011f\u0131m. Ger\u00e7ek 21 May\u0131s anmas\u0131n\u0131n orada yap\u0131laca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kuzey Kafkasya Halklar\u0131n\u0131n vatanlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00fczerinden 140 y\u0131l ge\u00e7ti. Tarihin kaydetti\u011fi bu en b\u00fcy\u00fck soyk\u0131r\u0131mda, 1.5 ile 2 milyon aras\u0131 telaffuz edilen insan vatan\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131. Son derece ilkel ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda, Tuapse, Anapa, So\u00e7i ve irili ufakl\u0131 bir\u00e7ok liman ve koydan \u00e7ar\u0131k \u00e7\u00fcr\u00fck gemilere bindirilen insanlar Karadeniz\u2019in insafs\u0131z azg\u0131n dalgalar\u0131na teslim edildiler.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/629"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":630,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/629\/revisions\/630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}