Kuzey Kafkasya halklar\u0131 tarihin her d\u00f6neminde, vatan ve h\u00fcrriyet m\u00fccadelesinin bedelini a\u011f\u0131r \u015fekilde \u00f6demi\u015flerdir. Ad\u0131geler ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm Kuzey Kafkasyal\u0131lar Ruslar taraf\u0131ndan soyk\u0131r\u0131ma tabi tutulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Ruslar\u0131n Kuzey Kafkasya’y\u0131 kolonizasyonu sonucu, insanlar topraklar\u0131ndan zorla kopar\u0131lm\u0131\u015flar; ya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fler yada ac\u0131mas\u0131zca katledilmi\u015flerdir. \u0130\u015fin en hazin taraf\u0131 i\u015flenen bu soyk\u0131r\u0131ma, bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enistan’da oldu\u011fu gibi, o d\u00f6nemin d\u00fcnyas\u0131n\u0131n seyirci kalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kuzey Kafkasya tarihinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 h\u00fcz\u00fcn ve g\u00f6zya\u015f\u0131 ile doludur. 28 May\u0131s 1945 yine b\u00f6yle h\u00fcz\u00fcn ve g\u00f6zya\u015f\u0131 dolu g\u00fcnlerimizden biridir. “DRAU FAC\u0130ASI” diye tarihe ge\u00e7en bu soyk\u0131r\u0131m, maalesef Kuzey Kafkasya halklar\u0131 taraf\u0131ndan yeterince bilinmemektedir.<\/p>\n
\u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Alman ordular\u0131 Rusya’ya sava\u015f a\u00e7\u0131nca do\u011fal olarak Kuzey Kafkasya’n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 sava\u015f alan\u0131 oldu. \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131, Kuzey Kafkasya halklar\u0131na \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir dram ya\u015fatt\u0131. Kafkasya en yi\u011fit insanlar\u0131n\u0131 zalim Stalin’in emriyle Alman ordular\u0131na kar\u015f\u0131 en \u00f6n safta sava\u015fa g\u00f6ndermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Kuzey Kafkasya insan\u0131n\u0131n verdi\u011fi kay\u0131p ger\u00e7ekten korkun\u00e7tu. \u00d6rneklemek gerekirse, sadece benim s\u00fclalem olan Thagapsov’lardan verilen kay\u0131p say\u0131s\u0131 14’t\u00fcr. \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Ad\u0131ge insan\u0131n\u0131n verdi\u011fi kay\u0131plar ile ilgili \u00f6zel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m var. Bu konuda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde baz\u0131 s\u00fclalelerin isimlerini ve kaybolan ki\u015filerini ad vererek a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. Kafkasya seyahatlerim s\u0131ras\u0131nda bu konuda gerek k\u00f6ylerde gerekse ula\u015fabildi\u011fim ar\u015fivlerde \u00f6nemli say\u0131labilecek \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131m.<\/p>\n
Alman ordusunun yenilmesi \u00fczerine 1943 y\u0131l\u0131nda gerek Alman i\u015fgal b\u00f6lgesinde kalan baz\u0131 Kuzey Kafkasyal\u0131 rejim muhalifleri, gerekse Alman ordusuna esir d\u00fc\u015fen baz\u0131 Kuzey Kafkasyal\u0131lar Alman ordusuyla birlikte Kafkasya’y\u0131 terk etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Kafkasya’n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden olan 7000 civar\u0131nda, \u00e7o\u011funlu\u011fu kad\u0131n ve \u00e7ocuklardan olu\u015fan m\u00fclteciler Stalin’in zulm\u00fcnden kurtulmak i\u00e7in kendilerini s\u00f6zde h\u00fcr Avrupa’ya atm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
M\u00fclteci grubu \u00f6nce \u0130talya’n\u0131n Paluzza b\u00f6lgesinin da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerine yerle\u015ftiler. Sava\u015f\u0131n resmen bitmesinden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce de Avusturya’da Carinthia’n\u0131n Ober Drauburg vadisine s\u00fcr\u00fcld\u00fcler.<\/p>\n
Bu b\u00f6lge Avusturya \u0130talya s\u0131n\u0131r\u0131nda da\u011flar\u0131n aras\u0131nda Drau nehrinin akt\u0131\u011f\u0131 bir vadiydi. \u0130rschen k\u00f6y\u00fc ile Dellah kasabas\u0131 aras\u0131ndaki vadi boyunca 7000 Kuzey Kafkasyal\u0131 m\u00fclteci da\u011f\u0131n\u0131k vaziyette \u00e7ad\u0131rlarda yada ormandan kestikleri a\u011fa\u00e7lardan yapt\u0131klar\u0131 derme \u00e7atma barakalarda ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Sava\u015f\u0131n bitiminden sonra bu b\u00f6lge \u0130ngiliz kontrol\u00fcnde kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u0130lk ba\u015flarda \u0130ngiliz askerleri bu kamplardaki insanlara \u00e7ok iyi davran\u0131yorlard\u0131. Zavall\u0131 m\u00fclteciler \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015facaklar\u0131 g\u00fcn\u00fc d\u00f6rt g\u00f6zle bekliyorlard\u0131. Kuzey Kafkasyal\u0131 m\u00fclteciler bu kampta \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir ya\u015fam s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Kampta kalan m\u00fcltecilerin lideri “Hanko” lakab\u0131yla tan\u0131nan General Sultan K\u0131l\u0131\u00e7 Giray idi. K\u0131l\u0131\u00e7 Giray 11 May\u0131s 1918 y\u0131l\u0131nda kurulan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti ordular\u0131nda komutanl\u0131k yapm\u0131\u015f \u00f6nemli bir vatanseverdi.<\/p>\n
1896 y\u0131l\u0131nda Ad\u0131gey’in Ulape k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015f olan K\u0131l\u0131\u00e7 Giray, Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti Ruslar taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131l\u0131nca \u00fclkeyi terk etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Bir m\u00fcddet T\u00fcrkiye’de ya\u015fam\u0131\u015f ve T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131n\u0131 da alm\u0131\u015ft\u0131. General K\u0131l\u0131\u00e7 Giray \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda da \u00fclkesinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Avrupa’da giri\u015fimlerde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n
\u0130\u015fte General K\u0131l\u0131\u00e7 Giray eski bir m\u00fclteci olarak Drau kamp\u0131nda soyda\u015flar\u0131 ile birlikte onlara yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yor. \u0130ngiliz Askeri yetkilileri ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131yordu.<\/p>\n
\u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda galip devletler aras\u0131nda imzalanan Yalta Anla\u015fmas\u0131 sonucu, Avrupa’ya ka\u00e7an Rus vatanda\u015f\u0131 m\u00fcltecilerin geri iade edilmesi gerekiyordu. \u0130ngiliz kontrol\u00fcnde bulunan Drau kamp\u0131ndaki Kuzey Kafkasyal\u0131lar hi\u00e7bir \u015feyden habersiz kampta ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n
Hi\u00e7 kimse, tarih boyu Kuzey Kafkasya h\u00fcrriyet m\u00fccadelesine sempatiyle bakan \u0130ngilizlerden Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131 Ruslara teslim etmek gibi bir tav\u0131r beklemiyordu.<\/p>\n
Londra kulislerinde Kuzey Kafkasyal\u0131lar\u0131n ak\u0131beti ile ilgili \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yordu. \u0130ngilizler, Ruslarla ters d\u00fc\u015fmektense 7000 Kuzey Kafkasyal\u0131y\u0131 feda etmeyi tercih ettiler.<\/p>\n
28 may\u0131s 1945 tarihinde kampa ula\u015fan talimat korkun\u00e7tu! Gelen emir gere\u011fi 7000 m\u00fclteci Rus otoritelerine teslim edilecekti! Bu karar \u00f6nce General Sultan K\u0131l\u0131\u00e7 Giray’a “Komutan, siz \u015fu anda Rus vatanda\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in serbestsiniz. Ancak kampta bulunan m\u00fcltecileri teslim etmek zorunday\u0131z, l\u00fctfen zorluk \u00e7\u0131karmay\u0131n\u0131z” diye s\u00f6zlerini bitirdi\u011finde k\u0131l\u0131\u00e7 Giray’\u0131n cevab\u0131 \u0130ngiliz komutan\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmu\u015ftur:<\/p>\n
“Bu insanlar benim soyda\u015flar\u0131m, ben onlarla kader birli\u011fi yapt\u0131m. Onlar bug\u00fcn bana g\u00fcveniyorlar. Sonu \u00f6l\u00fcmde olsa ben onlar\u0131 terk edemem. E\u011fer bu g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131 Ruslara teslim ederseniz onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde ben gidece\u011fim.”<\/p>\n
General K\u0131l\u0131\u00e7 Giray dedi\u011fini yapt\u0131. \u0130ngilizler aralar\u0131nda K\u0131l\u0131\u00e7 Giray’\u0131n da dahil oldu\u011fu Kafkas as\u0131ll\u0131 subaylar\u0131 bir araca bindirerek Ruslara teslim ettiler.<\/p>\n
Haber kampta k\u0131sa s\u00fcrede yay\u0131ld\u0131. \u00c7aresiz m\u00fclteciler getirilen kamyonlara zorla bindiriliyor ve kar\u015f\u0131da bekleyen Ruslara teslim ediliyorlard\u0131. Ruslara teslim edilmenin \u00f6l\u00fcmle ayn\u0131 anlama geldi\u011fini bilenler hi\u00e7 teredd\u00fct etmeden kendilerini \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte Drau nehrinin azg\u0131n sular\u0131na at\u0131yordu. 28 may\u0131s sabah\u0131nda ba\u015flayan teslim edilme i\u015flemi ak\u015fama kadar s\u00fcrd\u00fc. Binlerce insan kendini \u0131rma\u011fa atarak \u00f6l\u00fcm\u00fc tercih etti.<\/p>\n
Manzara o kadar korkun\u00e7tu ki, teslim i\u015finde g\u00f6revli baz\u0131 \u0130ngiliz askerleri bile bu manzaraya isyan ediyordu. \u0130ngiliz askerlerinin g\u00f6z yummas\u0131 sonucu baz\u0131 m\u00fclteciler ormana ka\u00e7\u0131yordu. Ka\u00e7abilen m\u00fclteci say\u0131s\u0131 \u00e7ok azd\u0131. Bunlar da o zamanlar gen\u00e7 ve aileleri yanlar\u0131nda olmayan bekar insanlard\u0131.<\/p>\n
Drau’dan kurtulan insanlardan birka\u00e7 tanesi ile y\u00fcz y\u00fcze konu\u015fma imkan\u0131 buldum. Bunlardan biri T\u00fcrkiye’de yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Musa Ramazan amca, di\u011feri de halen Amerika’da ya\u015fayan Natho Kadir amcad\u0131r. Bu insanlardan Drau an\u0131lar\u0131n\u0131 dinledi\u011fim zaman y\u00fczlerine dikkatle bakt\u0131\u011f\u0131mda halen o an\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan g\u00f6zlemledim.<\/p>\n
Rus otoritelerine teslim edilen Kuzey Kafkasyal\u0131 m\u00fcltecilerden ne yaz\u0131k ki, vatan\u0131na d\u00f6nebilen olmad\u0131. B\u00f6ylece, ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda zalim Stalin taraf\u0131ndan yok edilen mazlumlar aras\u0131na 7000 Kuzey Kafkasyal\u0131 M\u00fcsl\u00fcman da dahil oldu.<\/p>\n
Ruslar General K\u0131l\u0131\u00e7 Giray ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 Moskova’da kurduklar\u0131 g\u00f6stermelik mahkemede yarg\u0131layarak idam ettiler. Drau nehrinde bo\u011fulan ve Ruslar taraf\u0131ndan katledilen 7000 soyda\u015f\u0131m\u0131z i\u00e7in, Kuzey Kafkasyal\u0131lar taraf\u0131ndan kurulan “Bat\u0131 Avrupa M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Cemiyeti” 28 may\u0131s 1960 tarihinde bir an\u0131t dikmi\u015fti.<\/p>\n
\u0130rschen k\u00f6y\u00fcnde dikilen bu an\u0131t ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yolunda hayatlar\u0131n\u0131 kaybeden soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n hat\u0131ralar\u0131 ebedile\u015fmi\u015ftir. Drau an\u0131t\u0131n\u0131n \u00fczerinde Almanca olarak \u015fu ibare yaz\u0131l\u0131d\u0131r:<\/p>\n
“Burada 1945 y\u0131l\u0131n\u0131n 28 May\u0131s\u0131nda 7000 Kuzey Kafkasyal\u0131, kad\u0131nlar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131yla Sovyet otoritelerine teslim edildiler ve \u0130slamiyet’e olan sadakatleri ile Kafkasya’n\u0131n istiklali ideallerine kurban gittiler.”<\/p>\n
E\u011fer yolunuz Avusturya’ya d\u00fc\u015ferse \u0130rschen k\u00f6y\u00fcndeki bu an\u0131t\u0131 mutlaka ziyaret edin. Oradaki \u015fehitlerimiz bizden fatiha bekliyor. Allah mekanlar\u0131n\u0131 cennet eylesin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kuzey Kafkasya halklar\u0131 tarihin her d\u00f6neminde, vatan ve h\u00fcrriyet m\u00fccadelesinin bedelini a\u011f\u0131r \u015fekilde \u00f6demi\u015flerdir. Ad\u0131geler ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm Kuzey Kafkasyal\u0131lar Ruslar taraf\u0131ndan soyk\u0131r\u0131ma tabi tutulmu\u015flard\u0131r. Ruslar\u0131n Kuzey Kafkasya’y\u0131 kolonizasyonu sonucu, insanlar topraklar\u0131ndan zorla kopar\u0131lm\u0131\u015flar; ya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fler yada ac\u0131mas\u0131zca katledilmi\u015flerdir. \u0130\u015fin en hazin taraf\u0131 i\u015flenen bu soyk\u0131r\u0131ma, bug\u00fcn \u00c7e\u00e7enistan’da oldu\u011fu gibi, o d\u00f6nemin d\u00fcnyas\u0131n\u0131n seyirci…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":632,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions\/632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}