{"id":635,"date":"2004-06-10T08:09:50","date_gmt":"2004-06-10T08:09:50","guid":{"rendered":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=635"},"modified":"2018-11-20T08:10:26","modified_gmt":"2018-11-20T08:10:26","slug":"cerkesce-yayin-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=635","title":{"rendered":"\u00c7ERKES\u00c7E YAYIN II"},"content":{"rendered":"<p>Sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekledi\u011fimiz \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n 10 haziran 2004 tarihinde TRT3 televizyonu kanal\u0131nda saat 10:30\u2019da ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Yay\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u00fczerinde hi\u00e7 durmak istemiyorum. Burada \u00f6nemli olan bir psikolojik s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Fiili olarak T\u00fcrkiye&#8217;de var olan bu dilleri \u0131srarla g\u00f6rmezden gelerek, bu dillerle ilgili hi\u00e7bir bilimsel temele dayanmayan hipotezler geli\u015ftiren zihniyet sonunda k\u0131spete vurmak zorunda kald\u0131.<!--more--><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;yi y\u0131llarca bat\u0131ya y\u00f6neltti\u011fini iddia ederek halk\u0131 avutan politikac\u0131lar\u0131m\u0131z, bat\u0131n\u0131n demokratik erdemlerini kendi halklar\u0131ndan s\u00fcrekli olarak k\u0131skand\u0131lar. Politikay\u0131 babadan o\u011fla ge\u00e7en bir saltanat haline getirerek, 1923 y\u0131l\u0131nda kald\u0131r\u0131lan monar\u015fiyi cumhuriyet rejiminde de s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Demokrasisiz bir cumhuriyetin hi\u00e7bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ettiler. Irak&#8217;\u0131n, Suriye&#8217;nin, eski Sovyetler birli\u011finin de cumhuriyet ile y\u00f6netildi\u011fini, oysa buralar\u0131n demokratik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hep unuttular. Cumhuriyet demokrasiyle ta\u00e7land\u0131\u011f\u0131nda bir anlam ifade eder. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;de olan budur.<\/p>\n<p>AKP y\u00f6netimi b\u00fct\u00fcn engellemelere ra\u011fmen demokratikle\u015fme yolunda emin ad\u0131mlarla y\u00fcr\u00fcmektedir. Y\u00f6netti\u011fi toplumu tan\u0131mayan, tepeden inmeci jokoben tav\u0131rlarla halk\u0131 y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015fan politikac\u0131 tipine art\u0131k bu toplumda yer yoktur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye bir imparatorlu\u011fun varisidir. Bu imparatorlukta, ge\u00e7mi\u015fte bir \u00e7ok farkl\u0131 etnikten gelen insanlar bir arada ya\u015fam\u0131\u015flar, kader birli\u011fi etmi\u015fler, bug\u00fcn \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z vatan\u0131 korumak i\u00e7in oluk oluk kan d\u00f6km\u00fc\u015flerdir. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck marjinal guruplar belki olabilir, ancak farkl\u0131 dil ve leh\u00e7e konu\u015fan insanlar i\u00e7in T\u00fcrkiye vatand\u0131r, ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 bayrak u\u011fruna can verilen bayrakt\u0131r. Osmanl\u0131 zaman\u0131nda kendilerine her t\u00fcrl\u00fc k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tan\u0131nan, \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcman unsurlar bunu k\u00f6t\u00fcye kullanmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Cumhuriyetin ilk kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda par\u00e7alanma endi\u015fesi ya\u015fayan bir y\u00f6netimin baz\u0131 refleksleri anla\u015f\u0131labilirdi. Aradan 80 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen, hala i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 etnikten gelen insanlar\u0131n halk oyunlar\u0131n\u0131, yemeklerini ve daha bir \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerini tan\u0131rken ,onlar\u0131n dillerini tan\u0131mamak demokratl\u0131kla ba\u011fda\u015fan bir tav\u0131r de\u011fildir.<\/p>\n<p>7 Haziran 2004 tarihiyle ba\u015flayan anadilde yay\u0131n ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00f6nemli bir s\u00fcre\u00e7tir. Son derece uyduruk bir i\u00e7erikle haz\u0131rlanan yay\u0131nlar\u0131 televizyonun ba\u015f\u0131na ge\u00e7erek seyreden insan\u0131n psikolojisini o topluma mensup olmayanlar anlayamaz.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce devlet seni adam yerine koymu\u015f. Senin evde konu\u015ftu\u011fun dile sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015f, o dile televizyonda zaman ay\u0131rm\u0131\u015f. Bunlar toplumun moral de\u011ferlerini y\u00fckseltmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli hususlard\u0131r.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en yaz\u0131m\u0131zda biraz sert \u00fcslupla ele\u015ftirdi\u011fimiz yaz\u0131m\u0131z\u0131 yeniden okuyunca biraz haks\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kanaatine vard\u0131m. D\u00fcnyada en zor \u015fey de\u011fi\u015fimdir. Stat\u00fckoyu y\u0131kmak ve de\u011fi\u015ftirmek ger\u00e7ekten \u00e7ok zordur. TRT den d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck bir \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n beklemek ne kadar ger\u00e7ek\u00e7i olurdu. Kendine has kurallar\u0131 olan, ellerini ovu\u015fturarak sans\u00fcr edilecek programlar\u0131 bekleyen denet\u00e7iler ve onlarla s\u00fcrekli m\u00fccadele halinde olan programc\u0131lar. TRT ancak bu kadar yapabilir.Belki \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde zamanla programlar\u0131n i\u00e7eri\u011fi ve kalitesi de artabilir. Esas olan lokomotifin hareket etmesidir.<\/p>\n<p>TRT de ba\u015flayan bu yay\u0131nlar zamanla \u00f6zel kanallara da yans\u0131yacakt\u0131r. Bu dillerde yay\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131yla devletin \u00fcniter yap\u0131s\u0131na zarar gelmedi\u011fini g\u00f6ren stat\u00fcko, zamanla daha da gev\u015feyerek yeni a\u00e7\u0131l\u0131mlara izin verecektir.<\/p>\n<p>Yay\u0131nlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak hem Kabardey hem de Ad\u0131gey diyalektinde yap\u0131lacak olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Birbirini anlama noktas\u0131nda zorlanan, farkl\u0131 diyalekt konu\u015fan \u00c7erkesler bu sayede ortak bir \u00c7erkes diyalektinde bulu\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n<p>TRT b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde radyo yay\u0131nlar\u0131n\u0131 daha da dinlenebilir bir saate kayd\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca radyo yay\u0131nlar\u0131nda s\u00fcrenin biraz daha uzun tutulmas\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. \u00d6zel kanallara yay\u0131n noktas\u0131nda gerekli izinin fazla zaman ge\u00e7irilmeden verilebilece\u011fini umuyoruz. Baz\u0131 \u00f6zel televizyonlar\u0131n \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla birlikte hareket ederek farkl\u0131 dil ve leh\u00e7elerde, haftal\u0131k belirli s\u00fcreye dayal\u0131 yay\u0131nlar\u0131nda en k\u0131sa s\u00fcrede ba\u015flayabilmesini umut ediyoruz.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 bu g\u00fcn \u00f6nemli bir g\u00fcnd\u00fcr. Bu vesileyle uyum yasalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan parlamentomuza ve bunun uygulanmas\u0131 i\u00e7in \u0131srarl\u0131 takipte bulunan AKP h\u00fck\u00fcmetine te\u015fekk\u00fcrlerimizi sunuyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekledi\u011fimiz \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n 10 haziran 2004 tarihinde TRT3 televizyonu kanal\u0131nda saat 10:30\u2019da ger\u00e7ekle\u015fti. Yay\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u00fczerinde hi\u00e7 durmak istemiyorum. Burada \u00f6nemli olan bir psikolojik s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Fiili olarak T\u00fcrkiye&#8217;de var olan bu dilleri \u0131srarla g\u00f6rmezden gelerek, bu dillerle ilgili hi\u00e7bir bilimsel temele dayanmayan hipotezler geli\u015ftiren zihniyet sonunda k\u0131spete vurmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/635"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=635"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/635\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":636,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/635\/revisions\/636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}