TRT\u2019de \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte, \u00f6nceleri sevin\u00e7 g\u00f6sterilerinde bulunan insanlar\u0131m\u0131z \u015fimdi yava\u015f yava\u015f yay\u0131n\u0131 sorgulamaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
TRT’de yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n Kabardey aksan\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 bir iki yay\u0131ndan sonra s\u0131zlanmalara sebep olmaya ba\u015flad\u0131. E\u011fer yay\u0131ndan ama\u00e7lanan, T\u00fcrkiye’de \u00c7erkes\u00e7e konu\u015fan ve \u00c7erkes\u00e7eyi anlayan halka hitap etmekse, T\u00fcrkiye’de bulunan \u00c7erkeslerin y\u00fczde seksen oran\u0131nda Kabardey aksan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan Bat\u0131 Ad\u0131gey diyalektini konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 herkes bilir.<\/p>\n
Biz, Kuzey Kafkasyal\u0131lar olarak en fazla birlik ve beraberlik g\u00f6sterisinde bulunulacak bir g\u00fcnde ya\u015f\u0131yoruz. Benim ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm yay\u0131n olsunda hangi dilde olursa olsun anlay\u0131\u015f\u0131na yak\u0131nd\u0131r. Kafkasya’y\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak alg\u0131layan bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahipseniz yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n dili yada diyalekti sizin i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maz. Bunu problem haline getirmezsiniz.<\/p>\n
Peki o zaman neden yay\u0131nla ilgili memnuniyetsizlik ifade eden yaz\u0131lara rastlar olduk. Neden insanlar Kabardeyce yay\u0131nlar\u0131 Ad\u0131ge olduklar\u0131 halde benimsemiyorlar. Ayr\u0131ca unutmayal\u0131m internet ortam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya d\u00f6ken bir \u00e7ok insan\u0131m\u0131z daha var.<\/p>\n
Bunu bir atas\u00f6z\u00fc ile a\u00e7\u0131klayabiliriz. “R\u00fczgar eken, f\u0131rt\u0131na bi\u00e7er” Siz y\u0131llarca Kafkasya’y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck, suni b\u00f6l\u00fcnmelerle tan\u0131mlay\u0131p mikro milliyet\u00e7ilik tohumlar\u0131 ekerseniz “Biz Kafkasya’n\u0131n do\u011fusunu tan\u0131m\u0131yoruz, onunla ilgilenmiyoruz, bizim federasyonumuz Bat\u0131 Kafkasya’y\u0131 kaps\u0131yor” s\u00f6zlerini ulu orta kullan\u0131rsan\u0131z, Birle\u015fik Kafkasya diyen insanlara uzayl\u0131 gibi bakarsan\u0131z, bug\u00fcn kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kan suallerle muhatap olursunuz.<\/p>\n
Milliyet\u00e7ilik, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u015f\u00f6ven duygulardan ar\u0131nm\u0131\u015f, en geni\u015f \u015femsiyeyi a\u00e7arak kalabal\u0131klar\u0131 alt\u0131nda toplayan, ortak payda olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n ideolojisi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Irk ve kan ba\u011f\u0131na dayanan milliyet\u00e7ilik inkar edilmemekle birlikte, toplumlar say\u0131lar\u0131n\u0131 daha da artt\u0131rmak i\u00e7in yeni akrabalar tesis etmektedirler.<\/p>\n
Kafkasya gibi binlerce y\u0131ld\u0131r ortak k\u00fclt\u00fcr olu\u015fturan halklar\u0131 birbirine kayna\u015ft\u0131rmak yerine onlar\u0131 ay\u0131rmak i\u00e7in elinden geleni yapan zihniyet ate\u015fle oynuyor. Birle\u015fik Kafkasya s\u00f6ylemini co\u011frafya birli\u011finin olu\u015fumunda olabilecek zorluklar\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek, yada Rusya korkusunu gerek\u00e7e g\u00f6stererek g\u00f6rmezden gelenler, Avrupa ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyadaki birle\u015fme hareketlerini nedense g\u00f6rmezden gelirler.<\/p>\n
Mikro milliyet\u00e7ilik \u00f6yle bir vir\u00fcst\u00fcr ki, onu ka\u015f\u0131r yada harekete ge\u00e7irirseniz, sonu kabile ve s\u00fclale milliyet\u00e7ili\u011fine kadar uzan\u0131r.<\/p>\n
\u00dcz\u00fclerek ifade etmeliyim ki Kafkas Dernekleri Federasyonu bu konuda iki y\u00fczl\u00fc hareket etmektedir. Yay\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u00f6ncesi, yetkili bir kurum, T\u00fcrkiye’deki \u00c7erkesleri tek ba\u015f\u0131na temsil eden bir kurulu\u015f olarak kendisini lanse edip TRT’de yap\u0131lan yay\u0131nlar\u0131n kendi giri\u015fimi ve marifetiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu g\u00fcn ise ele\u015ftiriler kar\u015f\u0131s\u0131nda TRT yay\u0131nlar\u0131na hi\u00e7bir dahillerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedirler. Benim inanc\u0131mda odur. \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131nda ve ba\u015flamas\u0131nda federasyonun yapt\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimlerin hi\u00e7bir etkisi olmam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa uyum yasalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrkiye’de akla gelen k\u00fclt\u00fcrel guruplar\u0131n i\u00e7inde \u00c7erkesler her telaffuzda zaten zikredilmektedir. Aynen Bo\u015fnak\u00e7a da oldu\u011fu gibi biz istemesek bile zaten \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n yap\u0131lacakt\u0131 .<\/p>\n
Burada \u00f6nemli olan bu yay\u0131n\u0131n hangi diyalekte yap\u0131laca\u011f\u0131 konusuydu. Federasyon yetkilileri bu konuya biraz hissi davranarak yay\u0131nlar\u0131n Kabardey aksan\u0131nda yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fin derinine girmek istemiyorum. T\u00fcrkiye’de hem Kabardey, hem Abzeh diyalektini \u00e7ok iyi konu\u015fan hatta Beslan Bitok’tan daha iyi bir Ad\u0131geceye sahip olan Fahri Huvaj’\u0131n haberleri sunmas\u0131n\u0131 beklerken neler oldu\u011funu bilmiyorum. Bu konuda e\u011fer gerek g\u00f6r\u00fcrse Fahri Huvaj a\u00e7\u0131klama yapar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun TRT’de baz\u0131 haz\u0131rl\u0131k toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum.<\/p>\n
Ben \u015eaps\u0131\u011f kabilesine mensubum. Bunu s\u0131rf bilgi olsun diye s\u00f6yl\u00fcyorum. En ufak bir kabile kompleksim yok. Bilen bilir daha da ileri gidip \u00c7e\u00e7en, Oset ve Da\u011f\u0131stan ayr\u0131m\u0131na bile tahamm\u00fcl\u00fc olmayan bir insan\u0131m. Zaman zaman radyo ve televizyonlarda \u00c7e\u00e7en meselesini dile getirdi\u011fim i\u00e7in beni \u00c7e\u00e7en olarak tan\u0131yanlarda var. Bazen \u00c7e\u00e7en olarak takdim edildi\u011fim yerlerde sesimi dahi \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131m oluyor.<\/p>\n
Bizler \u00f6ncelikle mikro milliyet\u00e7ilik hatta b\u00f6lgesel milliyet\u00e7ilik hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmal\u0131y\u0131z. Kabile ve s\u00fclalemizi elbette inkar edelim demiyorum ama bunlar bizim i\u00e7in bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck vesilesi de\u011fildir.<\/p>\n
Bir edebiyat\u00e7\u0131 ve bir dilci olarak bir dilin farkl\u0131 diyalektini konu\u015fan insanlar\u0131 birle\u015ftirmenin en kestirme yolu, birbirlerini onlara dinletmektir. Abzeh Kabardeyce, Kabardey de Abzeh\u00e7eyi s\u0131kl\u0131kla dinlemelidir. Dinleme oran\u0131 y\u00fckseldik\u00e7e \u015fiveler aras\u0131ndaki etkile\u015fim fazlala\u015facak dilde b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
Federasyon Kafkasyal\u0131lar\u0131 de\u011fil de Ad\u0131ge ve Abhazlar\u0131 temsil ediyorsa (\u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor) T\u00fcrkiye’de yeni yap\u0131lanmalar da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
Toplumu temsil etti\u011fini s\u00f6yleyen kimseler ay\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil birle\u015ftirici olmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7erkes kelimesini tekeline al\u0131p, onu b\u00fct\u00fcn Kafkas halklar\u0131n\u0131n \u00fcst kimli\u011fi olmaktan \u00e7\u0131karma yoluna sokanlar tarihi bir vebal alt\u0131ndad\u0131rlar. Rahmetli \u0130smail Berkok’un an\u0131s\u0131na anma programlar\u0131 yapmakla Berkok’un d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yerine gelmiyor.<\/p>\n
\u0130smail Berkok’un \u00fcnl\u00fc mant\u0131k \u00f6nerisini yeniden hat\u0131rlatmak istiyorum. \u00dcstad \u015f\u00f6yle diyor;<\/p>\n
“Her Ad\u0131ge \u00c7erkestir, ama \u00c7erkes Adige de\u011fildir.” Anlayana ne mutlu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TRT\u2019de \u00c7erkes\u00e7e yay\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte, \u00f6nceleri sevin\u00e7 g\u00f6sterilerinde bulunan insanlar\u0131m\u0131z \u015fimdi yava\u015f yava\u015f yay\u0131n\u0131 sorgulamaya ba\u015flad\u0131. TRT’de yap\u0131lan yay\u0131n\u0131n Kabardey aksan\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 bir iki yay\u0131ndan sonra s\u0131zlanmalara sebep olmaya ba\u015flad\u0131. E\u011fer yay\u0131ndan ama\u00e7lanan, T\u00fcrkiye’de \u00c7erkes\u00e7e konu\u015fan ve \u00c7erkes\u00e7eyi anlayan halka hitap etmekse, T\u00fcrkiye’de bulunan \u00c7erkeslerin y\u00fczde seksen oran\u0131nda Kabardey aksan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan Bat\u0131 Ad\u0131gey diyalektini…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=639"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":640,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/639\/revisions\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}