{"id":657,"date":"2004-08-24T08:19:19","date_gmt":"2004-08-24T08:19:19","guid":{"rendered":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=657"},"modified":"2018-11-20T08:19:46","modified_gmt":"2018-11-20T08:19:46","slug":"dagistandaki-yonetim-krizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=657","title":{"rendered":"DA\u011eISTAN\u2019DAK\u0130 Y\u00d6NET\u0130M KR\u0130Z\u0130"},"content":{"rendered":"<p>Da\u011f\u0131stan, Kuzey Kafkasya Cumhuriyetleri aras\u0131nda \u00f6zel bir konuma ve \u00f6zel bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir.<\/p>\n<p>Hz. \u00d6mer zaman\u0131nda \u0130slamla tan\u0131\u015fm\u0131\u015f, tarih boyunca do\u011fudan bat\u0131ya sefer yapan Asyal\u0131 cihangirlerin ge\u00e7i\u015f noktas\u0131nda bulunmas\u0131 sebebiyle, kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 deryas\u0131 i\u00e7inde y\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr.<!--more--><\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan Kuzey Kafkasya tarihinde \u00e7ok \u00f6nemli roller oynayan bir \u00fclkedir. 18 ve 19. y\u00fczy\u0131llarda Kafkas \u2013 Rus sava\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131nda m\u00fccadelenin motor g\u00fcc\u00fc olarak, \u00e7ok kanl\u0131 sava\u015flara sahne olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya nam salan, tarihin en b\u00fcy\u00fck gerilla sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130mam \u015eamil\u2019i yeti\u015ftiren Da\u011f\u0131stan, 11 may\u0131s 1918 y\u0131l\u0131nda kurulan Birle\u015fik Kafkasya Cumhuriyetinin de en b\u00fcy\u00fck kurucusudur.11 May\u0131s 1918 cumhuriyetinin ba\u015fkenti o zamanki ad\u0131 Temirhan\u015fura olan bug\u00fcnk\u00fc ismiyle Buynakski \u015fehridir.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan ger\u00e7ekten Kafkasya\u2019da \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcr havzas\u0131d\u0131r. Kavimler g\u00f6\u00e7\u00fc olarak bildi\u011fimiz Asya topluluklar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi Demirkap\u0131 ad\u0131yla da bilinen Derbent \u015fehri, 5000 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fiyle bir tarih m\u00fczesidir. Derbent Unesco\u2019nun koruma \u015femsiyesi alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan, Kafkasya\u2019daki di\u011fer b\u00f6lge ve Kafkas Cumhuriyetleriyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda merkezi otoritenin hakim oldu\u011fu, devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n tesis edildi\u011fi bir cumhuriyettir. \u0130mam \u015eamil m\u00fccadelesi ba\u015flamadan \u00f6nce ba\u015fkenti Hunzakh olan bir Avar hanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 y\u00f6netti\u011fini bilmemiz gerekir.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan ayn\u0131 zamanda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7inde de yeti\u015ftirdi\u011fi din alimleri ile sayg\u0131n konumu olan bir \u00fclkeydi. Da\u011f\u0131stan medreselerinde yeti\u015fen \u00f6\u011frenciler bir Arap\u2019tan daha iyi Arap\u00e7a \u00f6\u011frenmi\u015f olurlard\u0131. Da\u011f\u0131stan alimleri \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda, bilhassa Nak\u015fibendi tarikat\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli otoriteler olarak b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kabul g\u00f6rd\u00fcler.<\/p>\n<p>\u0130mam \u015eamil\u2019in m\u00fccadelesi b\u00fct\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda efsane oldu. Hac vazifesini ifa etmek i\u00e7in Mekke\u2019ye giden \u0130mam \u015eamil, o y\u0131l hacda b\u00fcy\u00fck bir iltifata mazhar oldu. Onun o y\u0131l hacca gidece\u011fini duyan b\u00fct\u00fcn \u0130slam alimleri, d\u00fcnyan\u0131n her yerinden m\u00fcbarek topraklara ak\u0131n ettiler. Cezayir kahraman\u0131 Emir Abdulkadir ba\u015fta olmak \u00fczere herkes \u0130mam \u015eamil\u2019e hayranl\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ettiler. \u0130mam \u015eamil\u2019in Kabe\u2019yi tavaf etmesi s\u0131ras\u0131nda meydana gelen izdiham sebebiyle, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n onu g\u00f6rmek arzusunu gidermek i\u00e7in Mekke y\u00f6netimi \u0130slam tarihinde ilk defa bir insan\u0131 Kabe\u2019nin dam\u0131na \u00e7\u0131karmak durumunda kald\u0131lar. \u0130mam \u015eamil Kabe\u2019nin dam\u0131na \u00e7\u0131karak \u201cAllahu Ekber\u201d nidalar\u0131 alt\u0131nda co\u015fkun halk\u0131 selamlad\u0131. \u0130\u015fte \u0130slam tarihinde tek olan b\u00f6yle bir olay\u0131n kahraman\u0131 olan \u0130mam \u015eamil bir Da\u011f\u0131stanl\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda konumuz Da\u011f\u0131stan tarihi de\u011fil, Da\u011f\u0131stan ile ilgili anlat\u0131lacak \u00e7ok \u015feyler bulunabilir as\u0131l \u00fczerinde durmak istedi\u011fimiz husus bug\u00fcnk\u00fc Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n konumudur.Bug\u00fcnk\u00fc durumu kavramak i\u00e7in zorunlu olarak ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6ndermeler yapmak durumunda kal\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan bug\u00fcn de \u00e7ok \u00f6nemli bir stratejik konumda bulunmaktad\u0131r. Do\u011fusu tamamen Hazar Denizi ile \u00e7evrilidir. Hazar bilindi\u011fi gibi \u00e7ok zengin bir petrol rezervine sahiptir. Bu sebeptendir ki Hazar Denizine s\u0131n\u0131r\u0131 olan \u00fclkeler aras\u0131nda bug\u00fcn de ihtilaf devam etmektedir. Rusya Federasyonu, Hazar ihtilaf\u0131nda Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 kendi politikas\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olarak ele almaktad\u0131r. Bug\u00fcn Rusya Federasyonuna ba\u011fl\u0131 olan Da\u011f\u0131stan, enerji kavgalar\u0131 yo\u011funla\u015f\u0131rsa d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde oldu\u011fu gibi konumu tart\u0131\u015f\u0131lan bir \u00fclke haline gelirse \u015fa\u015f\u0131rmamak gerekir.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan Rusya Federasyonunda yer almas\u0131na ra\u011fmen Rusya ile \u00e7ok az s\u0131n\u0131r\u0131 olan bir \u00fclkedir. Kuzey ve kuzeybat\u0131da Kalmukya ve Stavropol ile k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131rlar\u0131 vard\u0131r. Bu s\u0131n\u0131r b\u00f6lgeleri de insanlar\u0131n ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6llerden olu\u015fmaktad\u0131r. G\u00fcneyinde Azerbaycan, g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda G\u00fcrcistan, bat\u0131s\u0131nda da \u00c7e\u00e7enistan yer al\u0131r. Do\u011fusu tamamen Hazar Denizi oldu\u011fu i\u00e7in Orta Asya Cumhuriyetlerine denizden kom\u015fu say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k olarak 2.5 milyondur. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ise 50.300 km\u00b2 dir. Yani Da\u011f\u0131stan Sovyetler Birli\u011finin da\u011f\u0131lmas\u0131 sonucu olu\u015fan baz\u0131 batl\u0131k cumhuriyetlerinden y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olarak b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Daha iyi bir k\u0131yaslama gerekirse, Da\u011f\u0131stan ile Ermenistan\u2019\u0131n y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcmleri birbirine \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan i\u00e7in ilgin\u00e7 bir y\u00fczde daha verebiliriz. Da\u011f\u0131stan Federasyona ba\u011fl\u0131 cumhuriyetler aras\u0131nda y\u00fczde olarak en az Rus\u2019un ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Cumhuriyettir. Da\u011f\u0131stan\u2019daki Rus n\u00fcfus y\u00fczde 1,5 ya da 2 dir.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 Rusya Federasyonunda yer alan cumhuriyetlerden ay\u0131ran en \u00f6nemli fark, bu \u00fclkelerde \u00e7ok fazla etnik yap\u0131n\u0131n bir arada bulunmas\u0131d\u0131r. 2,5 milyon n\u00fcfusun \u00e7ok \u00e7e\u015fitli etnikten olu\u015fmas\u0131 Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 ayn\u0131 zamanda bir istikrars\u0131zl\u0131k adas\u0131 haline getirmektedir. Rusya Da\u011f\u0131stan\u2019daki bu yap\u0131y\u0131 can\u0131 istedi\u011fi zaman rahat\u00e7a ka\u015f\u0131yabilmektedir.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman Da\u011f\u0131stan\u2019da farkl\u0131 etnik hareketler ba\u015f g\u00f6sterdi. Ge\u00e7mi\u015fte Birle\u015fik Kafkasya hareketinin lokomotif g\u00fcc\u00fc ve ev sahibi olan Da\u011f\u0131stan, Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kumuk hareketi, Lezgistan, Avaristan kurma pe\u015finde olan gruplar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile uzun bir kaos d\u00f6nemi ya\u015fad\u0131. Da\u011f\u0131stan\u2019dan \u00f6d\u00fc kopan FSB b\u00f6lgeyi uzun s\u00fcre kendi i\u00e7 sorunlar\u0131yla u\u011fra\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 olan husus \u015fu oldu. Her zaman Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kafkasya \u00f6nc\u00fcs\u00fc Da\u011f\u0131stan, Kafkas Halklar\u0131 Konfederasyonuna aktif olarak kat\u0131lamad\u0131. Bunun sebebi basitti. Rusya Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren kendi i\u00e7 problemleri ile bo\u011fu\u015fturdu. Yani Da\u011f\u0131stan\u2019a aba alt\u0131ndan sopa g\u00f6sterildi. \u015eu tespiti yapmakta da yarar vard\u0131r. Kafkasya birli\u011fi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan hi\u00e7bir hareket Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n geni\u015f deste\u011fini almadan ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Kafkas Halklar\u0131 Konfederasyonunun Da\u011f\u0131stan aya\u011f\u0131 da zay\u0131f oldu\u011fundan git gide g\u00fc\u00e7 kaybetti ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki konumuna geldi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ard\u0131ndan Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu duruma gelebiliriz. Da\u011f\u0131stan di\u011fer Rusya Federasyonu Cumhuriyetlerinin aksine \u00f6zel bir y\u00f6netim ile idare edilmektedir. Da\u011f\u0131stan bir konsey (\u015fura) taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. Bu \u015fura 14 \u00fcyeden olu\u015fur. Her \u00fcye bir etnik halk\u0131 temsil eder.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan ilgin\u00e7 bir y\u00f6netime sahiptir. Halk 126 \u00fcyeli parlamento i\u00e7in se\u00e7imlere kat\u0131l\u0131r milletvekillerini se\u00e7er. Milletvekilleri hak temsilcileri olan 13 tane \u00fcye se\u00e7erler. Bu \u00fcyeler milletvekili de\u011fildir. Bunlar bir konsey yada \u015fura ad\u0131yla an\u0131l\u0131rlar. Bir \u00fcye de atanacak olan Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ayr\u0131l\u0131r. Yani bu 14 ki\u015fi kendi aralar\u0131nda konsey yada \u015fura ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7erler. \u015eura ba\u015fkan\u0131 ayn\u0131 zamanda Da\u011f\u0131stan devlet ba\u015fkan\u0131 olarak da an\u0131l\u0131r. Yetkileri \u00e7ok geni\u015f olan \u015fura ba\u015fkan\u0131 Ba\u015fbakan\u0131 ve bakanlar\u0131 atama yetkisine sahiptir.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi zaman\u0131ndan kalan gelene\u011fe g\u00f6re bir cumhuriyette ba\u015fkan, en kalabal\u0131k olan halk aras\u0131ndan se\u00e7ilir. Buna g\u00f6re Da\u011f\u0131stan devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n Avar olmas\u0131 gerekir. 14 y\u0131ld\u0131r halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmemesine ra\u011fmen, Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda kalma ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren Magomedali Magomedov bir Dargin\u2019dir.<\/p>\n<p>Sovyetleri da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n trendi s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6steren bir yap\u0131ya girdi. Magomedali Magomedov y\u00f6netimi Da\u011f\u0131stan\u2019a hemen hemen hi\u00e7bir \u015fey veremedi. Mafyala\u015fm\u0131\u015f bir yap\u0131yla Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6reklenen Magomedali ve adamlar\u0131 bug\u00fcn Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 Rusya Federasyonunun en fakir \u00fclkesi haline getirmeyi ba\u015fard\u0131lar. Da\u011f\u0131stan bug\u00fcn, Federasyon Cumhuriyetleri aras\u0131nda su\u00e7 i\u015fleme oran\u0131 en y\u00fcksek \u00fclkedir. Faili me\u00e7hul cinayetlerle an\u0131lan bir \u00fclke haline gelmi\u015ftir.Asl\u0131nda 1999 y\u0131l\u0131 Magomedali Magomedov\u2019un pilinin bitti\u011fi, muhalefetin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fcf\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc ile taht\u0131n\u0131n salland\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131ld\u0131. Her an devrilme korkusu ya\u015f\u0131yordu. \u0130\u015fte o anda \u015eamil Basayev ve adamlar\u0131 Da\u011f\u0131stan\u2019a girdiler. Bu hareket Magomedali Magomedov i\u00e7in kurtar\u0131c\u0131 bir can simidi oldu. \u0130nsan\u0131n kafas\u0131n\u0131 kurcalayan acaba ile ba\u015flayan bir \u00e7ok soru var. Acaba \u015eamil Basayev\u2019i Da\u011f\u0131stan\u2019a girmek i\u00e7in tahrik eden olaylar\u0131n ard\u0131nda Magomedali Magomedov\u2019un da parma\u011f\u0131 var m\u0131yd\u0131?<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Da\u011f\u0131stan muhalefeti bu konuyu tart\u0131\u015f\u0131yor. Magomedali Magomedov \u00c7abanmaki ve Karamakhi k\u00f6ylerinde meydana gelen olaylar\u0131 acaba provoke etti mi? Bu k\u00f6yde ya\u015fayan insanlar da Magomedali Magomedov gibi Dargin as\u0131ll\u0131lar. \u0130nsan\u0131n akl\u0131na durduk yerde neler neler geliyor. Bir \u00e7ok etnik unsurun bir arada bulundu\u011fu Da\u011f\u0131stan gibi bir \u00fclkede 15 seneden fazla bir zaman ba\u015fta kalmay\u0131 ba\u015faran Magomedali Magomedov sizce de bir madalya hak etmiyor mu?<\/p>\n<p>2003 y\u0131l\u0131nda Da\u011f\u0131stan anayasas\u0131 nihayet de\u011fi\u015fti.Da\u011f\u0131stan anayasas\u0131 Federasyon anayasas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen Rusya Federasyonu merkez h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan pek de ikaz edildi\u011fini s\u00f6yleyemeyece\u011fiz. Da\u011f\u0131stan\u2019daki anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi muhalefetin zorlamas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fen anayasaya g\u00f6re, Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131 y\u00f6neten konsey yada \u015fura ortadan kalkarak, Da\u011f\u0131stan do\u011frudan halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilecek ba\u015fkan taraf\u0131ndan y\u00f6netilecek. \u015eu anki h\u00fck\u00fcmetin normal \u00f6mr\u00fc 2006 y\u0131l\u0131nda sona eriyor. Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi bir sonraki se\u00e7imi kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeni devlet ba\u015fkan\u0131 se\u00e7imi 2006 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lacak.<\/p>\n<p>O zaman, Da\u011f\u0131stan\u2019da bug\u00fcn meydana gelen olaylar\u0131n ve huzursuzlu\u011fun sebebi nedir? Muhalefete g\u00f6re Magomedali Magomedov \u015fimdiden 2006 y\u0131l\u0131 i\u00e7in pa\u00e7alar\u0131 s\u0131vam\u0131\u015f, kendisine rakip olabilecek olan herkesi sindirmek i\u00e7in elinden geleni esirgemiyor.\u00d6rnek vermek gerekirse Temirhan\u015fura (Buynakski) valisi Magometrasul Alhlayev, Devlet konseyi ba\u015fkan\u0131 Magomedali Magomedov ile tart\u0131\u015fan ve istifa etmesi i\u00e7in \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturulan bir isimdi. Alhlayev istifa etmemekte direndi. Ancak problem kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Alhlayev bir dinlenme yerinde sabah yata\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fc bulundu.<\/p>\n<p>Yine Da\u011f\u0131stan Parlamentosunun en aktif milletvekillerinden Biyarslan Kas\u0131mov, gazetelerde, parlamento k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde s\u00fcrekli Magomedali Magomedov\u2019a sert ele\u015ftiriler y\u00f6neltiyordu. Kas\u0131mov ayn\u0131 zamanda Babayurt \u015fehri vali aday\u0131yd\u0131. Kas\u0131mov da ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde yazl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fc bulundu.<\/p>\n<p>Yine Da\u011f\u0131stan\u2019da Laklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge olan Novolak valisi de bir suikast sonucu \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130lgin\u00e7 olan husus bu \u00fc\u00e7 isim de Magomedali Magomedov\u2019a kar\u015f\u0131 olmalar\u0131yla tan\u0131nan isimlerdi. Bu \u00f6l\u00fcmlerin hepsi \u015faibeli olmakla beraber, ne soru\u015fturuldular, ne de geni\u015f haberlere konu olabildiler.<\/p>\n<p>Magomedali Magomedov\u2019un bask\u0131lar\u0131 Da\u011f\u0131stan\u2019da o dereceye vard\u0131 ki, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Da\u011f\u0131stan\u2019da ya\u015fayan ayd\u0131nlar, din adamlar\u0131, sanat\u00e7\u0131lar ve bir \u00e7ok entelekt\u00fcelden olu\u015fan grup halka seslenen ortak bir deklarasyon yay\u0131nlayarak art\u0131k yeter dediler.<\/p>\n<p>Deklarasyonda Magomedali Magomedov\u2019un politikalar\u0131 ele\u015ftirilerek, Da\u011f\u0131stan\u2019\u0131n gittik\u00e7e k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fini, en k\u0131sa s\u00fcrede erken se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131n\u0131, devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesi gerekti\u011fini ifade ettiler.<\/p>\n<p>\u015eu anda muhalefetin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ba\u015f\u0131na bir hal gelmezse, Hasavyurt valisi Saygitpa\u015fa Umahanov \u00e7ekiyor. B\u00fct\u00fcn g\u00f6zler Avar as\u0131ll\u0131 Umahanov\u2019a \u00e7evrilmi\u015f durumda. 15 kadar milletvekili de Umahanov ile birlikte hareket ediyor.<\/p>\n<p>Bu arada Rusya Federasyonu\u2019nun muteber adam\u0131 Da\u011f\u0131stan\u2019l\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen Saratov eyaletinden Rusya Senatosuna senat\u00f6r olarak giren Ramazan Abdullatipov da Da\u011f\u0131stan devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na aday olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck makamlarda bulunmu\u015f olan Abdullatipov\u2019un tenzili r\u00fctbe gibi alg\u0131lanabilecek bir makama talip olmas\u0131 \u00e7ok ilgin\u00e7. \u0130nsan\u0131n kafas\u0131nda ister istemez yeni yeni senaryolar\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebep oluyor.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131stan gelecekte bir \u00e7ok olaylara gebe gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Magomedali Magomedov\u2019un b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131rp\u0131nmalar\u0131na ra\u011fmen herhalde kullan\u0131lma tarihi doldu. Rusya, kendisine yeni m\u00fcstemleke valileri bulma pe\u015finde. Bakal\u0131m \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnler ne g\u00f6sterecek. Objektifimiz Da\u011f\u0131stan \u00fczerinde. Kim ne derse desin, Kafkasya\u2019n\u0131n d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc Da\u011f\u0131stan\u2019da. Hep beraber filmi izlemeye devam edelim. Bakal\u0131m \u0130mam \u015eamilin \u00fclkesinde neler olacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Da\u011f\u0131stan, Kuzey Kafkasya Cumhuriyetleri aras\u0131nda \u00f6zel bir konuma ve \u00f6zel bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. Hz. \u00d6mer zaman\u0131nda \u0130slamla tan\u0131\u015fm\u0131\u015f, tarih boyunca do\u011fudan bat\u0131ya sefer yapan Asyal\u0131 cihangirlerin ge\u00e7i\u015f noktas\u0131nda bulunmas\u0131 sebebiyle, kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 deryas\u0131 i\u00e7inde y\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":658,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions\/658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}