\u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi Kabardey- Balkar Cumhuriyeti \u015eube Ba\u015fkan\u0131, Kuzey Kafkasya yak\u0131n tarihinin en \u00f6nemli tan\u0131\u011f\u0131, Kafkasya\u2019da olu\u015fturulan b\u00fct\u00fcn sivil toplum hareketlerinin kurucusu ve en aktif \u00fcyesi Valeri Hat\u0131juko T\u00fcrkiye ve Avrupa gezilerini tamamlayarak Nal\u00e7ik\u2019e d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n
Hat\u0131juko’nun bu gezisine vesile olan Paris merkezli “Kafkasya \u00c7emberi” derne\u011finin kurucu ba\u015fkan\u0131 gazeteci Nur Dolay han\u0131ma \u00f6zellikle te\u015fekk\u00fcrlerimi sunmak istiyorum.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, Avrupa temaslar\u0131ndaki organizasyonlarda aktif olarak g\u00f6rev alan Hatice Can ve Zeynel Besleney arkada\u015flar\u0131m\u0131za da \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131 sunuyorum.<\/p>\n
Yine ayn\u0131 \u015fekilde, Hat\u0131juko’nun T\u00fcrkiye gezisinin ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck eme\u011fi ge\u00e7en Oset hem\u015fehrimiz Yasemin Nak han\u0131ma te\u015fekk\u00fcr etmeyi de \u00f6nemli bir bor\u00e7 biliyorum.<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
Valeri Hat\u0131juko’nun T\u00fcrkiye temaslar\u0131 \u00e7ok yo\u011fun ge\u00e7ti. Bu t\u00fcr ziyaretlerin sonunda \u015fehrin turistik ve tarihi yerlerini kapsayan bir gezi d\u00fczenlemek adettendir. Fakat program\u0131n yo\u011funlu\u011fundan b\u00f6yle bir geziye f\u0131rsat bulamad\u0131k. Hat\u0131juko’ya son g\u00fcn, bundan duydu\u011fumuz mahcubiyeti iletti\u011fimde, gayet rahat bir \u015fekilde, hi\u00e7bir zaman b\u00f6yle bir beklenti i\u00e7ine girmedi\u011fini, as\u0131l i\u015finin hem\u015fehrilerimizle bulu\u015fmak oldu\u011funu ve bunun da ger\u00e7ekle\u015fmesinden \u00e7ok memnun kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek rahatlamam\u0131z\u0131 istedi. Tam bir b\u00fcy\u00fck insan tavr\u0131; ki bunlar\u0131 s\u00f6ylerken samimiyeti y\u00fcz\u00fcnden okunuyordu.<\/p>\n
Hat\u0131juko’yu misafir ederek mensuplar\u0131na hitap etme \u015fans\u0131 veren D\u00fczce Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi, Kafkasya Forumu ve \u015eamil Vakf\u0131, Samsun Birle\u015fik Kafkasya Derne\u011fi, Uzunyayla Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi, Gaziosmanpa\u015fa Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi, Bursa Birle\u015fik Kafkasya Derne\u011fi, \u0130stanbul Abhazya K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fine de te\u015fekk\u00fcrlerimizi sunuyoruz.<\/p>\n
Yine say\u0131n Hat\u0131juko’yu davet eden, fakat program\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 dolulu\u011fu nedeniyle icabet edemedi\u011fi Ankara’da faal Birle\u015fik Kafkasya Konseyi ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer derneklerimizin davetlerine de ayr\u0131 ayr\u0131 te\u015fekk\u00fcr ediyor, olumlu cevap veremedi\u011fimiz i\u00e7in kendilerinden \u00f6z\u00fcr diliyoruz.<\/p>\n
Valeri Hat\u0131juko’yu davet ederken ve program\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken gayemiz T\u00fcrkiye kamuoyunu ve insanlar\u0131m\u0131z\u0131 bilgilendirmek, konu\u011fumuzu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde halk\u0131m\u0131zla bulu\u015fturmakt\u0131.<\/p>\n
Ev sahipli\u011fi yapmak isteyen b\u00fct\u00fcn kurum ve kurulu\u015flara imkanlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Hat\u0131juko’nun konferans verece\u011fi b\u00f6lgelerin ula\u015f\u0131m\u0131 kolay, \u00c7erkesler’in yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler olmas\u0131n\u0131 arzu ettik.<\/p>\n
Samsun Birle\u015fik Kafkasya Derne\u011finin tertip etti\u011fi toplant\u0131 hari\u00e7, Hat\u0131juko’nun b\u00fct\u00fcn konferanslar\u0131nda bulundum. Konferanslar son derece demokratik bir ortamda, genellikle soru cevap \u015feklinde ge\u00e7ti. Herkes diledi\u011fi soruyu sordu. Hat\u0131juko da bu sorular\u0131 i\u00e7tenlikle cevaplad\u0131.<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
B\u00f6yle ba\u015far\u0131l\u0131 ve faydal\u0131 gezinin ard\u0131ndan, fitneciler g\u00f6rev ba\u015f\u0131 yapmakta gecikmediler tabii. Hat\u0131juko’nun Nal\u00e7ik’e d\u00f6nmesiyle birlikte harekete ge\u00e7en baz\u0131 sanal ortam kalem\u015f\u00f6rleri sald\u0131r\u0131lar\u0131na ba\u015flad\u0131. Halbuki Valeri Hat\u0131juko’nun s\u00f6yledikleri kamuoyuna ilk defa yans\u0131m\u0131yordu. Hat\u0131juko bu s\u00f6ylemlerini ilk defa T\u00fcrkiye’de de seslendirmiyordu; Nal\u00e7ikte, Moskova’da, her yerde, her f\u0131rsatta, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini y\u00fcksek sesle s\u00f6yledi\u011fini zaten biliyoruz. Biz sadece, bu s\u00f6ylemlerini daha geni\u015f kitlelere ve y\u00fczy\u00fcze gelerek ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k.<\/p>\n
\u015eimdi bunu yapt\u0131k diye bizi ‘kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla’ su\u00e7layan baz\u0131 zavall\u0131lar var. Adige Xase, Kafkasya Da\u011fl\u0131 Halklar Konfederasyonu, D\u00c7B gibi kurumlar\u0131n kurucu ve y\u00f6neticileri aras\u0131nda yer alan ve y\u00f6netim taraf\u0131ndan pasifize edilmek i\u00e7in her yola ba\u015fvurulan bir insan\u0131n sesini duyurmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n ad\u0131 ne zamandan beri kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k oluyor?<\/p>\n
Sonra, bu sanal ortam kalems\u00f6rleri bunca konferans s\u0131ras\u0131nda neredeydiler?<\/p>\n
Bildi\u011fim kadar\u0131 ile konferanslar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 derneklerden D\u00fczce, Uzunyayla ve Abhaz dernekleri Federasyon \u00fcyesidirler. Hat\u0131juko D\u00fczce, Uzunyayla ve Abhaz Derne\u011fi’nde sorulan sorulara cevap verirken D\u00c7B ve Kaf-Fed hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde dile getirdi. Sorulara tatmin edici cevaplar verdi.<\/p>\n
Hat\u0131juko, kar\u015f\u0131 tezi savunan insanlarla medeni \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde tart\u0131\u015fabilecek yap\u0131da bir insan. Halka a\u00e7\u0131k toplant\u0131larda anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 yalanlayamay\u0131p, O’na sanal ortamda sald\u0131ranlar, sadece kendi \u00e7irkin y\u00fczlerini ortaya koyuyorlar.<\/p>\n
E\u011fer s\u00f6ylediklerinin aksini iddia edenler varsa, mert\u00e7e ortaya \u00e7\u0131karak kendisiyle y\u00fczle\u015fme yapma imkan\u0131na sahiptiler ve bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirmeliydiler.<\/p>\n
Hat\u0131juko’nun stat\u00fcko ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6nceden beri bilinen \u015feyler. Dillendirdi\u011fi iddialar hi\u00e7 de s\u00fcpriz de\u011fil. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler ilk defa duyuluyormu\u015f gibi tepki g\u00f6sterilmesi anlams\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Hat\u0131juko’ya T\u00fcrkiye’den cevap verilemezken Ad\u0131gey’den cevap yeti\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 da ayr\u0131ca manidar. Kafkasya’n\u0131n problemlerine kafa yoracaklara yap\u0131lan \u00f6neri ise tam bir acz ifadesi. Neymi\u015f, Hat\u0131juko Kafkasya’n\u0131n problemlerini diasporaya ta\u015f\u0131yormu\u015f; bu yanl\u0131\u015fm\u0131\u015f, Kafkasya’n\u0131n problemleri Kafkasya’da tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fclmeliymi\u015f. D\u00fcnya globalle\u015firken, b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler bin bir \u015fekilde birbirine ba\u011flan\u0131rken, Kafkasya ile ilgili de\u011ferlendirmelere tekel uygulama mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamam\u0131z ve kabul etmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
\u015eahsen, atalar\u0131m\u0131z\u0131n zorla s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 topraklarla ilgili her konuda s\u00f6z s\u00f6yleme yetkisini kendimde g\u00f6r\u00fcyorum. Geriye d\u00f6ns\u00fcn d\u00f6nmesin, her Kuzey Kafkasyal\u0131 ata vatan\u0131 ile ilgili s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de ya\u015fay\u0131p Avrupa Birli\u011fine giri\u015f s\u00fcrecinde, T\u00fcrkiye’nin i\u00e7 problemlerinin Avrupa kamuoyunda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131, hatta T\u00fcrkiye’ye bask\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 el \u00e7\u0131rparak sevin\u00e7le kar\u015f\u0131layanlar\u0131n ata vatan\u0131m\u0131z ile ilgili k\u0131smen ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015f m\u00fcdahale olarak de\u011ferlendirmesini tebess\u00fcmle kar\u015f\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n
\u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini s\u00f6yleyenlerin ata vatan\u0131m\u0131zdan gelen insan haklar\u0131 savunucusuna tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fcklerini ise hi\u00e7 anlayam\u0131yoruz. Demek ki onlar\u0131n anlad\u0131klar\u0131 insan hakk\u0131, sadece kendileri ve yak\u0131n \u00e7evreleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131. Bu anlay\u0131\u015f\u0131 da -e\u011fer anlay\u0131\u015fsa- ben anlayam\u0131yorum.<\/p>\n
Valeri Hat\u0131juko, Moskova’da Rus ayd\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan “Yurtta\u015flar Kongresi”nin bir \u00fcyesi. Hat\u0131juko sadece Kafkasya’da de\u011fil, t\u00fcm Rusya’da demokrasiyi hakim k\u0131lmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bu ayd\u0131nlar platformunun aktif bir \u00fcyesi. Hat\u0131juko “Moskova’ya gelmeyen demokrasi, Kafkasya’ya hi\u00e7 gelmez” s\u00f6z\u00fcyle anlaml\u0131 bir duru\u015f sergilemektedir.<\/p>\n
Rusya Federasyonu’nu olu\u015fturan 89 farkl\u0131 idari yap\u0131 i\u00e7erisinde Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinin ekonomik y\u00f6nden en geri kalm\u0131\u015f b\u00f6lgeler oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 nedense hep g\u00f6rmezden geliyoruz.<\/p>\n
Hat\u0131juko a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k yerel y\u00f6netimlerde g\u00f6rev ba\u015f\u0131ndakileri h\u0131rs\u0131zl\u0131kla su\u00e7luyor. Federal b\u00fct\u00e7eden halk\u0131n refah\u0131 i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131 kayd\u0131yla g\u00f6nderilen paralar\u0131n \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. H\u0131rs\u0131z y\u00f6neticiler Kremlin’e gebe kal\u0131yor diyor. Bunun Moskova’ya kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da halklar\u0131na zulmederek \u00f6d\u00fcyorlar diyor. Bu iddia yenilir yutulur bir iddia de\u011fil. Hat\u0131juko Kafkasya’daki yerel y\u00f6neticilerin hi\u00e7 birini di\u011ferinden ay\u0131rm\u0131yor. Y\u00f6neticiden kas\u0131t, sadece Cumhuriyeti y\u00f6neten Devlet Ba\u015fkan\u0131 ve \u015f\u00fcrekas\u0131 de\u011fil; i\u015f yapma makam\u0131nda olan hemen hemen b\u00fct\u00fcn b\u00fcrokratlard\u0131r. Bu su\u00e7lamay\u0131 genel olarak yap\u0131yor. Bunun bir sistem haline geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
Ad\u0131gey Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015e\u00f6vmen Hazret de g\u00f6reve ilk se\u00e7ildi\u011finde h\u0131rs\u0131zl\u0131k konusunu g\u00fcndeme getirmi\u015fti. \u015e\u00f6vmen bug\u00fcn hala h\u0131rs\u0131z b\u00fcrokratlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmi\u015f de\u011fil.<\/p>\n
Kuzey Kafkasya i\u00e7in ortak talebimiz daha \u00e7ok demokrasi olmal\u0131d\u0131r. Halk\u0131n ba\u015f\u0131nda diktat\u00f6rle\u015fen y\u00f6netici ve yardak\u00e7\u0131lar\u0131na yaranma \u00e7abalar\u0131 bize hi\u00e7 bir \u015fey kazand\u0131rmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Kafkasya’daki Cumhuriyetlerde sadece \u015e\u00f6vmen Hazret’in demokratik bir se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na geldi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz; ki “se\u00e7imler s\u0131ras\u0131nda harcad\u0131\u011f\u0131 milyon dolarlar bunu g\u00f6lgelemez” diyebiliyorsak. Kremlin ile sa\u011flam ili\u015fkileri bulunmasayd\u0131, Ad\u0131gey’de de g\u00f6r\u00fcrd\u00fck demokrasiyi. Ad\u0131gey demokrasisini g\u00f6stermelik de olsa \u015fimdilik \u015e\u00f6vmen’in dolarlar\u0131 kurtarm\u0131\u015f oldu. Gelecekte ne olaca\u011f\u0131n\u0131 ise sa\u011f kal\u0131rsak hep beraber g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n
Rusya Federasyonu’nda, bilhassa Kuzey Kafkasya ile ilgili olumsuzluklar arka arkaya gelirken sesini \u00e7\u0131karmayanlar, Hat\u0131juko’ya kar\u015f\u0131 birden bire \u015fahin kesiliyorlar.<\/p>\n
\u00d6zerk Cumhuriyetlerin fiilen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelen Devlet Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n atama yoluyla g\u00f6reve getirilmesi karar\u0131na hangi Kuzey Kafkasya Cumhuriyetinin lideri tepki g\u00f6stermi\u015ftir? Devlet Ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7emeyen Cumhuriyet olur mu Allah a\u015fk\u0131na!<\/p>\n
Hat\u0131juko’yu bunlar\u0131 s\u00f6yledi diye mi su\u00e7layaca\u011f\u0131z? Bu kararlar\u0131 daha y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden defalarca biz de dile getirdik. Ajans Kafkas s\u00fctunlar\u0131nda bununla ilgili bir \u00e7ok yaz\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar olurken, Kafkasya’da \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n problemleri ile ilgilenmeyi kendine \u015fiar edinmesi gereken kurumlar\u0131n bu konuda bir tepki koyduklar\u0131na dair herhangi bir beyana rastlamad\u0131k. Kim bilir belki tepki g\u00f6sterdiler de bizim haberimiz olmad\u0131. Demokrasinin en basit kural\u0131n\u0131n bile \u0131rz\u0131na ge\u00e7iliyor: “Verilen haklar geri al\u0131namaz, demokratik haklar halk\u0131n aleyhine geri g\u00f6t\u00fcr\u00fclemez”.<\/p>\n
Peki b\u00fct\u00fcn bunlar olurken nerede insan haklar\u0131 diyerek ortal\u0131kda gezinenler?<\/p>\n
Yok tabii.<\/p>\n
Herkesi otokritik yapmaya, samimiyete davet ediyoruz.<\/p>\n
\u2026.<\/p>\n
Bu arada \u015fimdiden haber verelim: Kafkas Vakf\u0131 olarak bundan sonra da Kafkasya’dan, -hatta Rusya’dan- konuklar a\u011f\u0131rlayaca\u011f\u0131z; sisteme entegre olmam\u0131\u015f, menfaat veya korkulara ruhunu satmam\u0131\u015f konuklar. K\u0131saca stat\u00fckocular\u0131m\u0131z \u015fimdiden rahats\u0131z olmaya ba\u015flayabilirler.<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
Yaz\u0131m\u0131 \u00fcnl\u00fc \u015fair Ziya Pa\u015fan\u0131n Terkib-i Bent’inden bir beyit ile bitirmek istiyorum.<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcm anlayana….<\/p>\n
“Onlar ki laf ile verirler d\u00fcnyaya nizamat<\/p>\n
Bin t\u00fcrl\u00fc teseyy\u00fcp bulunur hanelerinde. “<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi Kabardey- Balkar Cumhuriyeti \u015eube Ba\u015fkan\u0131, Kuzey Kafkasya yak\u0131n tarihinin en \u00f6nemli tan\u0131\u011f\u0131, Kafkasya\u2019da olu\u015fturulan b\u00fct\u00fcn sivil toplum hareketlerinin kurucusu ve en aktif \u00fcyesi Valeri Hat\u0131juko T\u00fcrkiye ve Avrupa gezilerini tamamlayarak Nal\u00e7ik\u2019e d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/704"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=704"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":705,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/704\/revisions\/705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}