{"id":706,"date":"2005-02-17T08:50:13","date_gmt":"2005-02-17T08:50:13","guid":{"rendered":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=706"},"modified":"2018-11-20T08:50:39","modified_gmt":"2018-11-20T08:50:39","slug":"23-subata-az-kaldi-sonra-gec-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=706","title":{"rendered":"23 \u015eUBATA AZ KALDI ! SONRA GE\u00c7 OLAB\u0130L\u0130R"},"content":{"rendered":"<p>Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131 sonucu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fan birlik Cumhuriyetlerinin ayr\u0131lma s\u00fcre\u00e7leri, Azerbaycan d\u0131\u015f\u0131nda kans\u0131z ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. <\/p>\n<p>84 y\u0131l demir perdenin ard\u0131nda Sovyet insan\u0131 yeti\u015ftirme projesi iflas etmi\u015f, surda a\u00e7\u0131lan gedik b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, Sovyetler Birli\u011fi h\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131 sadece ekonomik bir hayvan gibi alg\u0131layan, onun duygular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve manevi bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funu g\u00f6z ard\u0131 eden, Allaha kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7an kom\u00fcnist sistem b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011finin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile, kendisine ba\u011fl\u0131 Cumhuriyetlerle ba\u011flar\u0131 kopan Moskova, Rusya Fedarasyonu\u2019nun ba\u015fkenti olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1991 y\u0131l\u0131nda da\u011f\u0131lan Sovyetler birli\u011finin ard\u0131ndan,Sovyetler Birli\u011fini olu\u015fturan 15 cumhuriyetten biri olan Rusya Fedarasyonu, yeniden yap\u0131lanma durumunda kald\u0131.<\/p>\n<p>Rusya Fedarasyonu, 1992 y\u0131l\u0131nda Federasyonu olu\u015fturan 20 Cumhuriyete \u00e7a\u011fr\u0131da bulunarak yeni bir federasyon anla\u015fmas\u0131 imzalatmak istedi.<\/p>\n<p>S\u00f6zde g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayanan, Rusya Fedarasyonuna kat\u0131lma anla\u015fmas\u0131n\u0131 ilk ba\u015fta 18 Cumhuriyet imzalam\u0131\u015f,Tataristan ve \u00c7e\u00e7enistan,Rusya Fedarasyonu d\u0131\u015f\u0131nda kalmak istediklerini beyan etmi\u015flerdir.Bu y\u00f6nde tercih kullanan cumhuriyetler i\u00e7in, bu durum hem yasal, hem de hukuki y\u00f6nden kullan\u0131labilir bir hak i\u00e7eriyordu.<\/p>\n<p>Yugoslavya Fedarasyonu nas\u0131l da\u011f\u0131larak ayr\u0131 cumhuriyetler olu\u015fmussa,\u00c7ekoslavakya nas\u0131l,\u00c7ek ve Slovak Cumhuriyetleri olarak ayr\u0131lm\u0131\u015fsa,Rusya Fedarasyonu i\u00e7inde Tataristan ve \u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n da ayr\u0131lma haklar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p>Rusya, Fedarasyona kat\u0131lmayan Tataristan ve \u00c7e\u00e7enistan&#8217;\u0131 tehdit etti.Tataristan, bu tehditler kar\u015f\u0131s\u0131nda, di\u011fer Cumhuriyetlerden farkl\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar i\u00e7eren tavizler kopararak Fedarasyon anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalad\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k konusunda diretti. 400 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r sava\u015fan, Ruslarla kimyalar\u0131 uyu\u015fmayan, en son 23 \u015fubat 1944 y\u0131l\u0131nda Sibirya&#8217;ya s\u00fcr\u00fclerek soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lan \u00c7e\u00e7enler, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolunda kararl\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan\u2019\u0131n karizmatik lideri Cohar Dudayev Rusya\u2019n\u0131n \u00c7e\u00e7enistan\u2019a sald\u0131raca\u011f\u0131na ihtimal vermiyordu. Mevcut konjokt\u00fcr\u00fc de\u011ferlendirerek \u00c7e\u00e7enistan&#8217;\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet yapmay\u0131 planl\u0131yordu. Rusya, \u00c7e\u00e7enistan&#8217;a m\u00fcdahale karar\u0131 alm\u0131\u015f, bunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak i\u00e7in g\u00fcn saymaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin Adalet Bakan\u0131, \u00c7erkes as\u0131ll\u0131 Kalmuk Yura, sava\u015f\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in son bir kez Dudayevle g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, Rusya&#8217;n\u0131n m\u00fcdahalede kararl\u0131 oldu\u011funa Dudayev\u2019i inand\u0131rm\u0131\u015f, Tataristan\u2019\u0131n da \u00fczerinde haklar elde etmek kayd\u0131yla \u00c7e\u00e7enistan\u0131n Fedarasyona kat\u0131l\u0131m\u0131na Dudayev&#8217;i ikna etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Cohar Dudayev&#8217;in \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131 sava\u015fa s\u00fcr\u00fckledi\u011fi ve sava\u015f\u0131 k\u00f6r\u00fckledi\u011fi propagandas\u0131 k\u00fclliyen yaland\u0131r.<\/p>\n<p>Dudayev\u2019in anla\u015fmaya raz\u0131 oldu\u011funu, d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Viktor \u00c7ernomirdin&#8217;e ileten Kalmuk Yura anla\u015fma yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 umarken operasyon karar\u0131yla kar\u015f\u0131las\u0131nca \u015fok olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Daha sonralar\u0131 Viktor \u00c7ernomirdin\u2019in de itiraf etti\u011fi gibi, Rusya G\u00fcvenlik konseyi, \u00c7e\u00e7enistan&#8217;da bir sava\u015f\u0131 i\u00e7 politikadaki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131, g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmak i\u00e7in arzu etmi\u015ftir .Rusya\u2019ya g\u00f6re \u00c7e\u00e7enistan&#8217;da yap\u0131lacak k\u0131sa s\u00fcreli bir operasyonla asi \u00c7e\u00e7enlere ders verilecek, b\u00f6ylece di\u011fer Cumhuriyetlere de ilerisi i\u00e7in g\u00f6z da\u011f\u0131 verilecekti.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7en -Rus sava\u015f\u0131 b\u00f6yle haks\u0131z bir ortamda ba\u015flad\u0131. \u00c7e\u00e7enlere kar\u015f\u0131 haks\u0131z ve hukuksuz olarak ba\u015flat\u0131lan sava\u015f\u0131 protesto eden adalet bakan\u0131 Kalmuk Yura istifa ederek tepkisini ortaya koymu\u015ftu. \u00c7e\u00e7enler, b\u00fct\u00fcn olumsuz \u015fartlara ra\u011fmen birinci \u00c7e\u00e7en -Rus sava\u015f\u0131nda inan\u0131lmaz bir zafer kazand\u0131lar. Birinci sava\u015f 150 bin sivil \u00c7e\u00e7en\u2019in hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine sebep oldu. \u00c7e\u00e7enler birinci sava\u015fta efsanevi liderleri Dudayev\u2019i kaybetmelerine ra\u011fmen zafer kazand\u0131lar.<\/p>\n<p>Sava\u015ftan sonra 31 A\u011fustos 1996 y\u0131l\u0131nda imzalanan ve Rusyan\u0131n \u00c7e\u00e7enistan&#8217;\u0131 ayr\u0131 bir \u00fclke olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifadesi olan Hasavyurt anla\u015fmas\u0131 \u00c7e\u00e7enistan&#8217;\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa do\u011fru g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan\u0131n kaybedildi\u011fini g\u00f6ren Rusya derin devleti ,Yeltsin&#8217;i ala\u015fa\u011f\u0131 ederek, yerine FSB\u2019nin eski ba\u015fkan\u0131 Putin&#8217;i getirerek, yeni bir satran\u00e7 hamlesine giriyordu.<\/p>\n<p>Putin,KGB\u2019de edindi\u011fi tecr\u00fcbelerle Yeltsin ile Mashadov aras\u0131nda imzalanan anla\u015fmay\u0131 bozmak i\u00e7in provakasyonlara ba\u015flad\u0131. Sonunda ba\u015far\u0131l\u0131 da oldu. \u015eamil Basayev ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 tahrik ederek Da\u011f\u0131stan topraklar\u0131na sokan Putin, bunu bahane ederek ikinci \u00c7e\u00e7en-Rus sava\u015f\u0131n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00c7e\u00e7enistan&#8217;da cerayan eden sava\u015f, tamam\u0131yla \u00c7e\u00e7en halk\u0131na kar\u015f\u0131 bir soyk\u0131r\u0131m \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu g\u00fcne kadar 42 bini \u00e7o\u00e7uk 250 bin sivil hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. On binlerce insan yaralanm\u0131\u015f, sakat kalm\u0131\u015ft\u0131r. Halen ak\u0131beti bilinmeyen binlerce kay\u0131p \u00c7e\u00e7en vard\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine bakarak yalan s\u00f6ylemektedir. Halk\u0131n oylar\u0131 ile se\u00e7ilmi\u015f me\u015fru, Aslan Mashadov y\u00f6netimini d\u0131\u015flayarak, \u00c7e\u00e7enistan&#8217;da se\u00e7im yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, kendisiyle i\u015fbirli\u011fi yapan kukla y\u00f6netimleri \u00c7e\u00e7enistanda i\u015f ba\u015f\u0131na getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistan&#8217;\u0131 sava\u015f b\u00f6lgesi ilan eden Rusya Fedarasyonu, b\u00f6lgeye, ne bas\u0131n, ne de insani yard\u0131m ekiplerini sokmamaktad\u0131r. Kamuoyu \u00c7e\u00e7enistan&#8217;da soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lan, talihsiz \u00c7e\u00e7en halk\u0131ndan haber alamamaktad\u0131r. Kendisi i\u00e7in malzeme olarak kullanabilece\u011fi olaylarda, bas\u0131n sans\u00fcr\u00fcn\u00fc kald\u0131rabilmektedir.<\/p>\n<p>Kafkasya&#8217;da girilmesi en zor b\u00f6lgeler aras\u0131nda yer alan Osetya&#8217;n\u0131n Beslan kentinden b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya canl\u0131 yay\u0131n yaparak s\u00f6z\u00fcm ona \u00c7e\u00e7en vah\u015fetini g\u00f6stermektedir. Beslan olay\u0131 ile ilgili \u015f\u00fcpheler bug\u00fcn halen Rusya&#8217;da tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Rusya, \u00c7e\u00e7en kelimesi ile ter\u00f6r\u00fc \u00f6zde\u015f hale getirmek i\u00e7in elinden geleni ard\u0131na koymamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011finin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ba\u015flayan \u00c7e\u00e7en-Rus sava\u015f\u0131 11. y\u0131l\u0131na girmi\u015ftir.Toplam nufusu bir milyona ula\u015fan \u00c7e\u00e7en halk\u0131n\u0131n d\u00f6rte biri bu sava\u015fta hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bir intikam sava\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen bu m\u00fccadele, kolay kolay bitece\u011fe benzemiyor. Rusya cephesi, ba\u015flang\u0131\u00e7ta oldu\u011fu gibi, \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn olumsuzluklar\u0131 \u00c7e\u00e7enistan&#8217;a y\u00fckleyerek kolay yolu se\u00e7mektedir.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7enistanda bu g\u00fcn devam eden sava\u015f, Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan kirli bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Burada sava\u015fan askerler r\u00fctbelerini artt\u0131rmakla, sava\u015f\u0131 y\u00f6neten generallerin banka hesaplar\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne kabarmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bulan\u0131k suda bal\u0131k avlamaya al\u0131\u015fk\u0131n olan Rusya derin devleti, istikrars\u0131z bir b\u00f6lge haline gelen, sokaklar\u0131 sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131, psikolojisi bozulmu\u015f insanlarla dolu olan \u00c7e\u00e7enistan&#8217;\u0131 bir deney laboratuar\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Rahatl\u0131kla provoke edilmeye musait insanlarla, Rus istihbarat \u00f6rg\u00fctleri, b\u00f6lgede, kedinin fare ile oynad\u0131\u011f\u0131 gibi oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri sava\u015f istemeyen, sava\u015fa zorlanan \u00c7e\u00e7en taraf\u0131, son bir kez ate\u015fkes ilan ederek b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya bar\u0131\u015f istedi\u011fini deklare etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k bir ay \u00f6nce ba\u015flayan ve 23 \u015fubat 2005 tarihine kadar devam edecek olan ate\u015fkes karar\u0131na, Aslan Mashadov\u2019a ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bilinen \u015eamil Basayev kuvvetlerinin uymas\u0131 da dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n<p>Rusya insan haklar\u0131 savunucular\u0131 ve Rus ayd\u0131nlar\u0131, yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 deklarasyonla Putin ve y\u00f6netimini Mashadov\u2019la masaya oturmaya davet etmi\u015flerdir.Putin ve y\u00f6netimi Mashadov ile masaya oturmad\u0131k\u00e7a \u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131n\u0131n durmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeleri gerekir.<\/p>\n<p>\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131n\u0131 kullanarak iktidara gelen ve iktidar\u0131n\u0131 peki\u015ftiren Putin,\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131n\u0131 yeteri kadar kullanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00c7e\u00e7en sava\u015f\u0131 ve \u00c7e\u00e7en ter\u00f6r\u00fc s\u00f6ylemi, Rus halk\u0131na b\u0131kk\u0131nl\u0131k vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde gerek Rusyan\u0131n i\u00e7 kamuoyu, gerekse d\u0131\u015f d\u00fcnya \u00c7e\u00e7enistan&#8217;daki sava\u015f\u0131n sona erdirilmesi noktas\u0131nda Putin y\u00f6netimini zorlayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Mashadov y\u00f6netiminin sava\u015f\u0131 sona erdirmek i\u00e7in tek tarafl\u0131 ate\u015fkes ilan ederek uzatt\u0131\u011f\u0131 zeytin dal\u0131, Rusya taraf\u0131ndan iyi de\u011ferlendirilmelidir.Ate\u015fkes \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na verilecek olumsuz yan\u0131t\u0131n sorumlulu\u011fu Putin y\u00f6netimine ait olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fczensiz ordularla gerilla sava\u015f\u0131 veren Aslan Mashadov y\u00f6netiminin zaafa u\u011frat\u0131lmas\u0131, en ba\u015fta Rusyaya zarar verecektir.Ate\u015fkes \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 cavaps\u0131z kalan Mashadov\u2019un sava\u015f\u00e7\u0131lar \u00fczerindeki otoritesi de zay\u0131flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer Mashadov\u2019un ate\u015fkes \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na cevap verilmezse,\u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde Rusya Fedarasyonunun, Kafkasya ba\u015fta olmak \u00fczere, \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde kanl\u0131 eylemlerle kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z s\u00fcrpriz olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Pervane, etraf\u0131 ayd\u0131nlatan ate\u015fin etraf\u0131nda yoruluncaya kadar d\u00f6ner.Ger\u00e7ek bir ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bekler.Yorulunca kendini ate\u015fe atar ve kavrulup yok olur.<\/p>\n<p>\u0130lan ettikleri ate\u015fkesle, umut ettikleri sonucu bekleyen \u00c7e\u00e7en sava\u015f\u00e7\u0131lar,umutlar\u0131n\u0131 kaybettikleri anda bir pervane gibi ate\u015fe atlamaktan \u00e7ekinmeyeceklerdir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan ac\u0131 tecr\u00fcbelerden ders alarak Mashadov\u2019un bar\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu cevap verilmelidir. 23 \u015fubata az kald\u0131. Sonra ge\u00e7 olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131 sonucu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fan birlik Cumhuriyetlerinin ayr\u0131lma s\u00fcre\u00e7leri, Azerbaycan d\u0131\u015f\u0131nda kans\u0131z ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. 84 y\u0131l demir perdenin ard\u0131nda Sovyet insan\u0131 yeti\u015ftirme projesi iflas etmi\u015f, surda a\u00e7\u0131lan gedik b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, Sovyetler Birli\u011fi h\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":707,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/706\/revisions\/707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}