{"id":714,"date":"2005-04-27T08:53:21","date_gmt":"2005-04-27T08:53:21","guid":{"rendered":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=714"},"modified":"2018-11-20T08:53:44","modified_gmt":"2018-11-20T08:53:44","slug":"vopsov-se-si-adigey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/?p=714","title":{"rendered":"VOPSOV SE S\u0130 ADIGEY"},"content":{"rendered":"<p>Ad\u0131gey Cumhuriyetinin Krasnodar Kray\u2019a ba\u011flanmas\u0131 ile ilgili s\u00f6ylemlerin dillendirilmesi gerek anavatanda, gerekse diasporada b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Topraklar\u0131n otohton (tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flarda bile orada oturan) sahibi olan Ad\u0131geler kendi adlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan sembolik cumhuriyetlerini de kaybetmek \u00fczereler.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<p>\u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u2019dan bu yana, Ruslar Kuzey Kafkasya\u2019da \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n demografik genleriyle s\u00fcrekli olarak oynad\u0131lar.<\/p>\n<p>1864 y\u0131l\u0131na kadar, So\u00e7i\u2019den Rostov s\u0131n\u0131rlar\u0131na, Kuban nehri k\u0131y\u0131lar\u0131na uzanan Ad\u0131ge topraklar\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n y\u00fczde doksan\u0131 Ad\u0131ge idi.<\/p>\n<p>Ad\u0131geler, Avrupal\u0131lar\u0131n kendilerine takm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00c7erkes \u00fcst kimli\u011fi ile Hazara kadar uzanan co\u011frafyada ya\u015fayan di\u011fer halklar ile akrabal\u0131k ili\u015fkilerini de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Oturduklar\u0131 topraklar\u0131n stratejik de\u011feri ve \u00f6nemi, Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda oturan \u00c7erkeslere pahal\u0131yla mal oldu.<\/p>\n<p>\u00c7erkes topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in sald\u0131ran Ruslar, uzun ve kanl\u0131 sava\u015flardan sonra bu topraklar\u0131 ele ge\u00e7irdiler. Ama\u00e7 sadece topraklar\u0131 ele ge\u00e7irmek olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, sava\u015ftan sonra yenilmi\u015f, g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve zay\u0131f duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u00c7erkes halk\u0131 vatanlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edildi.<\/p>\n<p>Bir zamanlar n\u00fcfusunun tamam\u0131n\u0131 Abzah, \u015eaps\u0131\u011f ve Ub\u0131h kabilelerinin olu\u015fturdu\u011fu Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda bug\u00fcn sadece 15 bin civar\u0131nda \u015eaps\u0131\u011f ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>So\u00e7i \u015fehrinin eski sahipleri Ub\u0131hlar, Ruslar taraf\u0131ndan \u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lm\u0131\u015flar ki, Ub\u0131h dili de yok olmu\u015ftur. Ad\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz Ub\u0131h s\u00fclaleleri, Abzah ya da Abhaz dilini konu\u015farak aram\u0131zda ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ruslar\u0131n \u00c7erkes topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgale ba\u015flamas\u0131yla birlikte, bu topraklarda var olan binlerce y\u0131ll\u0131k Ad\u0131ge k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn izleri silinmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1800\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan, o me\u015f\u2019um s\u00fcrg\u00fcn olay\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 1864 y\u0131l\u0131na kadar, Kuzey Kafkasya\u2019da onbinlerce k\u00f6y ya da mezra tamamen imha edilmi\u015f, buralarda ya\u015fayan ve ya\u015fat\u0131lan \u00c7erkes k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait bir \u00e7ok eser yok edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tuapse\u2019de Karadeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndan da\u011flar\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru yolculuk yaparsan\u0131z, \u0131ss\u0131z ormanlar\u0131n i\u00e7inde a\u011fa\u00e7s\u0131z d\u00fcz araziler g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u00c7evreyi kola\u00e7an etti\u011finizde orman\u0131n ortas\u0131nda a\u015f\u0131l\u0131 elma ve armut a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu a\u011fa\u00e7lar bir zamanlar sahipleri olan \u00c7erkesleri kaybetmenin h\u00fczn\u00fcyle peri\u015fan ve kurumaya y\u00fcz tutmu\u015f haldedir. 150 ya da 200 y\u0131ll\u0131k bir diren\u00e7le, inad\u0131na \u00c7erkes k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bu topraklardaki izlerin ta\u015f\u0131maya devam ediyorlar.<\/p>\n<p>Ruslar, halk\u0131n\u0131 s\u00fcrg\u00fcn ettikleri topraklarda bulunan yerle\u015fim birimlerinin adlar\u0131n\u0131 da tahrif ederek Rus\u00e7a telaffuza uydurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u015ea\u00e7e (s\u00fct gibi akan) anlam\u0131ndaki nehirden ad\u0131n\u0131 alan \u015fehir bug\u00fcn So\u00e7i olmu\u015f. Miyekope (elman\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu yer) Maykop olmu\u015f.<\/p>\n<p>Ruslar Kafkasya\u2019y\u0131 i\u015fgal ettikleri zaman b\u00f6lgede zul\u00fcm yapan, Kuzey Kafkasya halklar\u0131n\u0131 soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratan y\u00f6neticilerin adlar\u0131n\u0131 yerle\u015fim birimlerine vererek, \u00c7erkes halk\u0131n\u0131n \u00fczerinde s\u00fcrekli psikolojik bask\u0131 olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eaps\u0131\u011f kabilelerine kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcmlerle tan\u0131nan Prens Lazarov\u2019un ad\u0131 k\u0131y\u0131 boyu \u015eaps\u0131\u011f\u2019da Lazarevski adl\u0131 bir kasabada ya\u015fat\u0131l\u0131r. Bu da yetmezmi\u015f gibi Lazarov\u2019un b\u00fcst\u00fc Lazarevski tren istasyonuna dikilir. \u0130stenir ki \u015eaps\u0131\u011flar s\u00fcrekli olarak bunu g\u00f6rerek kahrolsunlar.<\/p>\n<p>Yine Kafkasya\u2019y\u0131 kan deryas\u0131na \u00e7eviren korkun\u00e7 (Grozny) lakapl\u0131 \u00c7ar \u0130van\u2019\u0131n ad\u0131 bir \u015fehre tak\u0131larak insanlar her g\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>Ad\u0131gey\u2019de Abzahlerin eski topraklar\u0131 Mezdahe ( g\u00fczel orman) taraflar\u0131na gitti\u011finiz zaman bu topraklara sonradan getirilip yerle\u015ftirilen Kazaklar\u0131n k\u00f6ylerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n<p>Stavropolski, Rostovski gibi geldikleri yerlere ait isimler ta\u015f\u0131rlar. O topraklarda \u00f6yle i\u011fretidirler ki 120 y\u0131ldan fazla bir zaman ge\u00e7mesine ra\u011fmen hen\u00fcz Ad\u0131gey topraklar\u0131na adapte olamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 durum ovaya yerle\u015ftirilen Ad\u0131geler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ad\u0131gey\u2019de bug\u00fcn ge\u00e7mi\u015fi 150 seneyi a\u015fan bir yerle\u015fim birimi yoktur. Ormanl\u0131k alanda ya\u015famaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir toplum ovaya s\u00fcr\u00fclerek k\u00f6klerinden kopar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Toplumlar tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde elbette yerle\u015fim birimlerini de\u011fi\u015ftirebilirler. Hayat tarzlar\u0131nda de\u011fi\u015fimler de olabilir. Bunlar\u0131n hepsi iste\u011fe ba\u011fl\u0131 ve do\u011fal s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde olabilecek \u015feylerdir.<\/p>\n<p>Ruslar Ad\u0131ge co\u011frafyas\u0131 ve demografyas\u0131yla \u00f6ylesine oynam\u0131\u015flard\u0131r ki, bir toplumu tarih sahnesinden silinmekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na savrulan \u00c7erkeslerin i\u00e7inde bulundu\u011fu durumun ba\u015f m\u00fcsebbibi Rusya, \u00e7arl\u0131k ve kom\u00fcnizm d\u00f6nemlerinin de miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak bu su\u00e7u \u00fcstlenmek durumundad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7arl\u0131k zaman\u0131nda koyulmu\u015f Lazerevski, Grozny, Maykop, Krasnodar gibi isimleri titizlikle koruyan Rusya, \u00c7arl\u0131k rejiminin i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131n da miras\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya tarihte yapt\u0131\u011f\u0131 etnik temizlik, s\u00fcrg\u00fcn ve soyk\u0131r\u0131m sonucu binlerce y\u0131ll\u0131k anavatanlar\u0131nda az\u0131nl\u0131k durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Ad\u0131gelerden \u00f6z\u00fcr dileyip iade-i itibarda bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hal b\u00f6yleyken \u201cYavuz h\u0131rs\u0131z ev sahibini bast\u0131r\u0131r\u201d misali yeni bir hamleyle \u201cAd\u0131gey Cumhuriyeti\u201d\u2019nin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 g\u00fc\u00e7ler d\u00fc\u011fmeye basm\u0131\u015ft\u0131r..<\/p>\n<p>Ruslar, ge\u00e7mi\u015fte soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unu i\u015fleyen bir halk olarak, bununla ilgili bir yapt\u0131r\u0131m ile kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in pervas\u0131zl\u0131klar\u0131na devam ediyorlar.<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Ermenilerin eline silah vererek ,Do\u011fu Anadolu\u2019da y\u00fczbinlerce masum T\u00fcrk\u00fcn katledilmesine sebep olan, bunun sonucunda olu\u015fan tepki ile Ermeni tehcirinin ve Ermeni katliamlar\u0131n\u0131n m\u00fcsebbibi durumunda bulunmas\u0131 gereken Rusya, her zaman oldu\u011fu \u00fczere zeytin ya\u011f\u0131 gibi \u00fcste \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Biliyor musunuz, Rusya Federasyonu, parlamentosunda Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili tasar\u0131y\u0131 ilk kabul eden \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Hani bir s\u00f6z vard\u0131r. Derler ki \u201cDinime dahleden bari M\u00fcsl\u00fcman olsa\u201d.<\/p>\n<p>Y\u00fczs\u00fcz ve \u015f\u0131mar\u0131k Rusya, nedendir bilinmez, buna ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7ok b\u00fcy\u00fck iltifatlar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Rusya Federasyonu, yumu\u015fak karn\u0131 olan Kuzey Kafkasya\u2019dan rahats\u0131zd\u0131r. Kuzey Kafkasya diasporas\u0131n\u0131n y\u00fczde doksan\u0131 Ad\u0131ge k\u00f6kenlidir.<\/p>\n<p>Rusya k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa, b\u00f6lgeye ad\u0131n\u0131 veren, binlerce y\u0131ll\u0131k bir maziyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran Ad\u0131gey ad\u0131ndan rahats\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ismi \u00f6ncelikle Cumhuriyet stat\u00fcs\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fcrerek, yava\u015f yava\u015f unutturmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Ad\u0131gey k\u00fc\u00e7\u00fck bir cumhuriyet olmas\u0131na ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck bir anlam ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ad\u0131gey k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen, milyonlara varan diasporas\u0131yla ulu bir \u00e7\u0131nard\u0131r. Ad\u0131gey\u2019in ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile, diaspora anavatan ba\u011flant\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck bir yara alacakt\u0131r. Ad\u0131gey Cumhuriyetinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ulu \u00e7\u0131nar toprak seviyesinden budanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00c7\u0131nar a\u011fac\u0131n\u0131n yeni s\u00fcrg\u00fcn vermesi \u00e7ok \u00e7ok zordur.<\/p>\n<p>K\u00f6k\u00fc binlerce y\u0131ll\u0131k k\u00fclt\u00fcrden beslenen, Ad\u0131gey \u00e7\u0131nar\u0131n\u0131 hep birlikte ya\u015fatmak i\u00e7in gayret g\u00f6sterilmeliyiz.<\/p>\n<p>Ad\u0131gey\u2019de ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z, can siperane bir \u015fekilde, b\u00fct\u00fcn yasal zeminleri kullanarak ,vatanlar\u0131n\u0131 ya\u015fatman\u0131n m\u00fccadelesini veriyorlar.<\/p>\n<p>Biz de Ad\u0131gey\u2019de yap\u0131lan mitingde kullan\u0131lan slogan\u0131 \u015fiar edinerek y\u00fcksek sesle hayk\u0131rmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>VOPSOV SE S\u0130 ADIGEY<\/p>\n<p>YA\u015eA, BEN\u0130M ADIGEY\u0130M<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ad\u0131gey Cumhuriyetinin Krasnodar Kray\u2019a ba\u011flanmas\u0131 ile ilgili s\u00f6ylemlerin dillendirilmesi gerek anavatanda, gerekse diasporada b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131rd\u0131. Topraklar\u0131n otohton (tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flarda bile orada oturan) sahibi olan Ad\u0131geler kendi adlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan sembolik cumhuriyetlerini de kaybetmek \u00fczereler.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=714"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":715,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions\/715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehdinuzhetcetinbas.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}