Adıge Xase’nin 1990’lı yıllardan itibaren Kuzey Kafkasya tarihinde oynadığı rol gerçekten çok önemlidir.
İleride Kafkasya tarihini yazacak olanlar, Adıge Xase’ye geniş bir bölüm ayıracaklardır. Yakın tarihte cereyan eden olayları bizzat tanıklarından dinlediğimiz şekliyle aldığımız notlarla tarihe mal etmek istiyoruz. OKU

Kafkasya’daki sivil toplum örgütlerinin en önemlisi şüphesiz Adıge Xase’dir.
Temeli 1986 yılında Nalo Zavur, Tume Muhammedin, Hatujoko Valera ve arkadaşları tarafından atılan Xase, Gorbaçov ile başlayan Glasnost ve Prestroyka dönemlerinde ön plana çıkmış, etkin görevler üstlenmiştir. OKU

Kuzey Kafkasya ile Rusya Federasyonu anlaşması arasında ,önceleri Kuzey Kafkasyalılar lehine gibi görünen bazı hakların zamanla aşınarak bugün Komünist Sovyet’ler zamanından daha da geriye gittiğini söyleyebiliriz.

Bu duruma nasıl gelindi? Aslında uzun bir hikaye ama yine de hatırlamakta yarar var. OKU

Sovyetler birliğinin çöküşü ve demir perde blokunun dağılması ile sona eren komünist sistem, ardında bir çok enkaz bırakarak tarihin derinliğine gömüldü.

400 yılı aşkın bir süre Rusya ile sınır olan Kuzey Kafkasya halkları ,önce uzun bir savaş dönemi, ardından1864 sürgünü ile Rus tahakkümü altına girdiler. OKU

TRT’de Çerkesçe yayının başlamasıyla birlikte, önceleri sevinç gösterilerinde bulunan insanlarımız şimdi yavaş yavaş yayını sorgulamaya başladı.

TRT’de yapılan yayının Kabardey aksanında yapılması bir iki yayından sonra sızlanmalara sebep olmaya başladı. Eğer yayından amaçlanan, Türkiye’de Çerkesçe konuşan ve Çerkesçeyi anlayan halka hitap etmekse, Türkiye’de bulunan Çerkeslerin yüzde seksen oranında Kabardey aksanı dışında kalan Batı Adıgey diyalektini konuştuklarını herkes bilir. OKU

Önüne Prof ünvanı almış, sevimsiz, itici, antipatik davranışlarıyla ünlenen hocamız(!) yine cevherler yumurtlamış.
Bütün dünyada nefretle anılan, nazizmin son kalıntılarından olan bu muhterem zevat, ismini zikrettirmek için ara ara zemzem kuyusunu pisleyerek adını tarihe yazdıran Ebu Bevval misali ortaya çıkıyor. OKU

Sabırsızlıkla beklediğimiz Çerkesçe yayın 10 haziran 2004 tarihinde TRT3 televizyonu kanalında saat 10:30’da gerçekleşti.

Yayının içeriği üzerinde hiç durmak istemiyorum. Burada önemli olan bir psikolojik sınırın aşılmış olmasıdır. Fiili olarak Türkiye’de var olan bu dilleri ısrarla görmezden gelerek, bu dillerle ilgili hiçbir bilimsel temele dayanmayan hipotezler geliştiren zihniyet sonunda kıspete vurmak zorunda kaldı. OKU

Uzun zamandır tartışılan anadilde yayın sürpriz bir şekilde başladı. Sürpriz oluşu, dil yayınının hiçbir talebi ve beklentisi olmayan Boşnakça ile başlamasıydı.

Avrupa uyum yasaları çerçevesinde başlatılan yayın, hükümetin bütün iyi niyetli çabalarına karşı statükocu zihniyetin engellemelerinden kendini kurtaramadı. OKU

Kuzey Kafkasya halkları tarihin her döneminde, vatan ve hürriyet mücadelesinin bedelini ağır şekilde ödemişlerdir. Adıgeler başta olmak üzere tüm Kuzey Kafkasyalılar Ruslar tarafından soykırıma tabi tutulmuşlardır.

Rusların Kuzey Kafkasya’yı kolonizasyonu sonucu, insanlar topraklarından zorla koparılmışlar; ya sürülmüşler yada acımasızca katledilmişlerdir. İşin en hazin tarafı işlenen bu soykırıma, bugün Çeçenistan’da olduğu gibi, o dönemin dünyasının seyirci kalmasıdır. OKU

Kuzey Kafkasya Halklarının vatanlarının sürülüşünün üzerinden 140 yıl geçti.
Tarihin kaydettiği bu en büyük soykırımda, 1.5 ile 2 milyon arası telaffuz edilen insan vatanından koparıldı. Son derece ilkel ve sağlıksız koşullarda, Tuapse, Anapa, Soçi ve irili ufaklı birçok liman ve koydan çarık çürük gemilere bindirilen insanlar Karadeniz’in insafsız azgın dalgalarına teslim edildiler. OKU